Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

वालिवधः — Vālī’s Fall and Dharma-Accusation

Kiṣkindhā Sarga 17

त्वयाऽदृश्येन तु रणे निहतोऽहं दुरासदः।प्रसुप्तः पन्नगेनेव नरः पानवशं गतः।।

tvayādṛśyena tu raṇe nihato 'haṃ durāsadaḥ | prasuptaḥ pannageneva naraḥ pānavaśaṃ gataḥ ||

مگر تم نے جنگ میں اوجھل رہ کر مجھے—جو ناقابلِ دسترس یودھا تھا—قتل کیا؛ جیسے شراب کے نشے میں ڈوبا ہوا آدمی گہری نیند میں ہو اور سانپ اسے ڈس کر گرا دے۔

tvayāby you
tvayā:
Kartṛ (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
adṛśyenaunseen/invisible
adṛśyena:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-dṛśya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘by (one) unseen/invisible’ (instrumental epithet of tvayā)
tubut
tu:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः (but/indeed)
raṇein battle
raṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
nihataḥkilled
nihataḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootni-√han (हन् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
durāsadaḥhard to assail
durāsadaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurāsada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; predicate adjective
prasuptaḥasleep
prasuptaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-√svap (स्वप् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘fast asleep’
pannagenaby a snake
pannagena:
Karaṇa (करण) in simile
TypeNoun
Rootpannaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ivalike
iva:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (like/as)
naraḥa man
naraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; upameya (thing compared)
pāna-vaśamthe sway of drink (drunkenness)
pāna-vaśam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpāna (प्रातिपदिक) + vaśa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः: पानस्य वशः; पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; with gataḥ
gataḥgone into
gataḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘gone/come to’

bitten to death by a snake while fast asleep.

V
Vāli
R
Rāma
S
serpent (pannaga)

FAQs

The verse argues that dharma in combat requires transparency; killing from concealment is likened to an ignoble act against a defenseless person.

Vāli compares Rāma’s unseen shot to a snake killing a sleeping drunk—an image meant to underscore vulnerability and unfairness.

Sportsmanship/fairness in conflict—victory should not come through exploiting an opponent’s inability to respond.