Shloka 18

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा गिरिराजस्य धीमतः।

उवाच दुन्दुभिर्वाक्यं क्रोधात्संरक्तलोचनः4.11.18।।

tasya tad vacanaṃ śrutvā girirājasya dhīmataḥ | uvāca dundubhir vākyaṃ krodhāt saṃraktalocanaḥ ||

گِری راج، اُس دانا کے یہ کلمات سن کر، دُندُبھِی—غصّے سے آنکھیں سرخ کیے—جواب میں بولا۔

tasyaof him
tasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन
tadthat
tad:
Karma (कर्म-विशेषणम्)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of vacanam)
vacanamspeech; words
vacanam:
Karma (कर्म/Object of śrutvā)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya (पूर्वकालिक क्रिया/absolutive)
TypeVerb
Rootśru (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formकृदन्त, क्त्वान्त (absolutive/gerund), अर्थः—'श्रुत्वा' (having heard)
girirājasyaof the king of mountains
girirājasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: 'गिरिणां राजा' (king of mountains)
dhīmataḥof the wise
dhīmataḥ:
Sambandha (षष्ठी-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (of girirājasya)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थः—'said'
dundubhiḥDundubhi
dundubhiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdundubhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vākyaṃwords
vākyaṃ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
krodhātfrom anger; in anger
krodhāt:
Apadana (अपादानम्/Source-cause)
TypeNoun
Rootkrodha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (cause/source: 'from/through anger')
saṃrakta-locanaḥwith reddened eyes
saṃrakta-locanaḥ:
Karta (कर्ता/subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootsaṃrakta (प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारयः: 'संरक्ते लोचने यस्य' (red-eyed)

"At these words of Himavan, the wise king of mountains, Dundubhi whose eyes turned red in anger replied:

D
Dundubhi
H
Himavān

FAQs

It warns that anger distorts judgment: Dundubhi’s reddened eyes symbolize krodha overpowering discernment, a classic obstacle to dharma.

After Himavān refuses the fight on dharmic grounds, Dundubhi reacts with anger and prepares to retort.

The contrastive lesson highlights the need for self-control (dama); Dundubhi exhibits its opposite.