Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

सुग्रीवस्य वैरानुकथनम्

Sugriva’s Account of Enmity and Appeal to Rama

तस्यास्यात्तु प्रवृत्तेन रुधिरौघेण तद्बिलम्।पूर्णमासीद्दुराक्रामं स्तनतस्तस्य भूतले4.10.21।।

tasyāsyāt tu pravṛttena rudhiraughena tad bilam | pūrṇam āsīd durākrāmaṃ stanatas tasya bhūtale ||

پھر اس کے پھٹے ہوئے منہ سے خون کا سیلاب بہہ نکلا اور اُس غار کو بھر گیا؛ جب وہ زمین پر گرجتا تھا تو وہ جگہ نہایت خطرناک اور گزرنے میں دشوار ہو گئی۔

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन
आस्यात्from (his) mouth
आस्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootआस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (ablative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
प्रवृत्तेनissuing forth/flowing out
प्रवृत्तेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (qualifier of रुधिरौघेण)
रुधिरौघेणby a torrent of blood
रुधिरौघेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरुधिर-ओघ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (रुधिरस्य ओघः); पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of बिलम्)
बिलम्cave/hole
बिलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पूर्णम्full
पूर्णम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective of बिलम्)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दुराक्रामम्hard to approach/impassable
दुराक्रामम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्-आक्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दुर् + आक्राम); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (of बिलम्)
स्तनतः(while) roaring
स्तनतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootस्तन् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present participle, शतृ); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्धे (genitive absolute-like: 'of him roaring')
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
भूतलेon the ground
भूतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), एकवचन
V
Vāli

FAQs

Even when violence is undertaken as duty, its aftermath is grave; the verse highlights the tangible consequences that follow a righteous battle.

After the enemy is slain, the cave fills with blood from the enemy’s mouth, making movement difficult.

Steadiness under harsh conditions—continuing to act and find a way out despite a dangerous environment.