Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

सुमन्त्रस्य कैकेयी-निन्दा

Sumantra’s Reproof of Kaikeyi in the Royal Assembly

राजा भवतु ते पुत्रो भरतश्शास्तु मेदिनीम्।वयं तत्र गमिष्यामो रामो यत्र गमिष्यति।।2.35.10।।

rājā bhavatu te putro bharataḥ śāstu medinīm | vayaṃ tatra gamiṣyāmo rāmo yatra gamiṣyati ||2.35.10||

تیرا بیٹا بھرت بادشاہ ہو اور زمین پر راج کرے؛ ہم سب وہیں جائیں گے—جہاں کہیں رام جائیں گے۔

not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
विषयेin (your) realm
विषये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
ब्राह्मणःa brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वस्तुम्to dwell
वस्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
अर्हतिis fit/deserves
अर्हति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तादृशम्such
तादृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अमर्यादम्improper
अमर्यादम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + मर्यादा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; नञ्-पूर्वक (without bounds/against propriety)
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
कर्मact
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चिकीर्षसिyou intend to do
चिकीर्षसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; सन्-प्रत्यय (desiderative) ‘to wish to do’

Let your son Bharata be king and rule the earth. All of us will go whereever Rama goes.

S
Sumantra
K
Kaikeyī
B
Bharata
R
Rāma

FAQs

Dharma is loyalty to righteousness rather than to office: the community’s allegiance follows the morally rightful person (Rāma), not the throne.

Sumantra rebukes Kaikeyī by declaring that even if Bharata rules, everyone will still accompany Rāma into exile.

Steadfast devotion to Rāma and commitment to moral legitimacy over political gain.