Shloka 23

कबन्धमोक्षः—सुग्रीवमैत्र्युपदेशः

Kabandha’s Release and Counsel to Befriend Sugriva

Devanagari script

न तस्याविदितं लोकेकिञ्चिदस्ति हि राघव।।।।यावत्सूर्यः प्रतपति सहस्रांशुररिन्दम।

Transliteration

na tasyāviditaṃ loke kiñcid asti hi rāghava | yāvat sūryaḥ pratapati sahasrāṃśur arindama ||

Translation

اے راگھَو! اس کے لیے دنیا میں کوئی چیز نامعلوم نہیں رہتی؛ جب تک ہزار کرنوں والا سورج چمکتا ہے، اے دشمنوں کو مغلوب کرنے والے۔

Word by Word

• न: not
• न: Pratishedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अविदितम्: unknown
• अविदितम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ + विदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle) ‘known’ + नञ्; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘unknown’

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित-प्रमाण (indefinite)

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात

• राघव: O Raghava
• राघव: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• यावत्: as long as
• यावत्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/संबन्ध-शब्द)
• Form: परिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (as long as/so far as)

• सूर्यः: the sun
• सूर्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रतपति: shines, burns
• प्रतपति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + तप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सहस्रांशुः: the thousand-rayed (sun)
• सहस्रांशुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सहस्र + अंशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सहस्रं अंशवो यस्य)

• अरिन्दम: O subduer of enemies
• अरिन्दम: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अरिन्दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Context

There is nothing unknown to Sugriva in this world as far as the Sun shines, O subduer of enemies!

Characters & Entities

• Sugrīva
• Rāma (Rāghava, Arindama)
• Sūrya (Sun; Sahasrāṃśu)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Seeking capable assistance for a righteous mission: Dharma values competence and wide knowledge when pursuing justice and rescue.

What is the narrative situation?

Rāma is encouraged to trust Sugrīva’s far-reaching knowledge as essential for locating Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Resourcefulness and intelligence: comprehensive awareness that can serve a dharmic goal.