Shloka 28

अयोमुखी-दर्शनम् तथा कबन्ध-प्रवेशः

Ayomukhi Encounter and the ظهور of Kabandha

Devanagari script

रोमभिर्निचितैस्तीक्ष्णैर्महागिरिमिवोछ्रितम्।नीलमेघनिभं रौद्रं मेघस्तनितनिस्वनम्।।।।

Transliteration

romabhir nicitais tīkṣṇair mahāgirim ivocchritam | nīlameghanibhaṃ raudraṃ meghastanitanisvanam ||

Translation

تیز اور گھنے بالوں سے ڈھکا ہوا وہ ایک عظیم پہاڑ کی مانند بلند تھا—ہیبت ناک، نیلے سیاہ بادل جیسا، اور اُس کی گرج میگھ کی کڑک کے مانند تھی۔

Word by Word

• रोमभिः: with hairs
• रोमभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: roman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन

• निचितैः: spread/covered
• निचितैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: ni-ci (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (of रोमभिः)

• तीक्ष्णैः: sharp
• तीक्ष्णैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: tīkṣṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम्

• महा-गिरिम्: a great mountain
• महा-गिरिम्: Upamāna (उपमान)
• Type: Noun
• Root: mahā (प्रातिपदिक) + giri (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान (object of iva)

• इव: like/as
• इव: Upamā (उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: iva (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा-निपात

• उच्छ्रितम्: towering/lofty
• उच्छ्रितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ud-śri (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of kabandham implied)

• नील-मेघ-निभम्: resembling a dark cloud
• नील-मेघ-निभम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: nīla (प्रातिपदिक) + megha (प्रातिपदिक) + nibha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (उपमान-निर्देश)

• रौद्रम्: fierce
• रौद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: raudra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• मेघ-स्तनित-निस्वनम्: having a sound like cloud-thunder
• मेघ-स्तनित-निस्वनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: megha (प्रातिपदिक) + stanita (प्रातिपदिक/कृदन्त) + nisvana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (meghasya stanitasya nisvanaḥ)

Context

With sharp bristled hair all over the body, he was a mammoth figure who looked like a mountain resembling a dark cloud with his voice like the thunder.

Characters & Entities

• Kabandha
• mountain (giri)
• cloud (megha)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse underscores discernment: appearances may be terrifying, yet the righteous must judge rightly and act with courage.

What is the narrative situation?

Kabandha’s monstrous scale and terrifying presence are described in vivid natural similes.

Which character virtue is emphasized?

Inner steadiness—heroes must not be ruled by fear when confronted with overwhelming forms.