Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

सीतान्वेषणविलापः

Rama’s Lament and Search for Sita

चूतनीपमहासालान्पनसान्कुरवान्धवान्।दाडिमाननसान्गत्वा दृष्ट्वा रामो महायशाः।।3.60.21।।मल्लिका माधवीश्चैव चम्पकान्केतकीस्तथा।पृच्छन्रामो वने भान्तः उन्मत्त इव लक्ष्यते।।3.60.22।।

mallikā mādhavīś caiva campakān ketakīs tathā | pṛcchan rāmo vane bhrāntaḥ unmatta iva lakṣyate || 3.60.22 ||

وہ جنگل میں چمکتے ہوئے مَلّیکا (چنبیلی)، مادھوی کی بیلوں، چمپک اور کیتکی کے پودوں سے بھی پوچھتا پھرتا تھا؛ جدائی کے صدمے سے بے قرار رام گویا دیوانہ سا دکھائی دیتا تھا۔

अथवाor else
अथवा:
Discourse (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
मृगशाबाक्षीम्her with fawn-like eyes
मृगशाबाक्षीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमृगशाब-अक्षी (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (मृगशाबवत् अक्षिणी यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मैथिलीम्)
मृगO deer
मृग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
जानासिyou know
जानासि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
मैथिलीम्Maithili (Sita)
मैथिलीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमैथिली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मृगविप्रेक्षणीdeer-eyed (one)
मृगविप्रेक्षणी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृग-विप्रेक्षणी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (मृगवत् विप्रेक्षणम् यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कान्ता)
कान्ताbeloved woman
कान्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकान्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मृगीभिःwith female deer
मृगीभिः:
Sahakaraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootमृगी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सहिताaccompanied
सहिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कान्ता)
भवेत्might be
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Renowned Rama, like a madman confused, approached the Mango, Kadamba , Sal and Jackfruit, Dhava, Champak, Ketaki trees and Pomegranate, Jasmine and Madhavi creepers, in order to make similar queries.

R
Rāma

FAQs

Dharma is not the absence of sorrow but righteous persistence through sorrow—Rāma’s intense grief does not cancel his duty; it drives his search.

The narrator describes Rāma questioning flowering plants and creepers; his disoriented behavior reflects the shock of Sītā’s loss.

Single-minded fidelity: his love is focused and loyal, even when it makes him appear outwardly unsteady.