Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

सीताहरण

विलापः / The Lament at Jatāyu and the Abduction of Sītā

तां लतामिव वेष्टन्तीमालिङ्गन्तीं महाद्रुमान्।मुञ्च मुञ्चेति बहुशः प्रवदन्राक्षसाधिपः।।3.52.7।।क्रोशन्तीं राम रामेति रामेण रहितां वने।जीवितान्ताय केशेषु जग्राहान्तकसन्निभः।।3.52.8।।

krośantīṃ rāma rām eti rāmeṇa rahitāṃ vane |

jīvitāntāya keśeṣu jagrāha antakasannibhaḥ || 3.52.8 ||

وہ جنگل میں رام سے جدا تنہا "رام! رام!" پکارتی چیخ رہی تھی؛ تب انتک کے مانند اس نے اس کے بالوں سے پکڑ لیا—یہ ایسا فعل تھا جو بالآخر اسی کی جان کے خاتمے کا سبب بنا۔

ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
लताम्a creeper
लताम्:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootलता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
सम्बन्ध (Sambandha/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (comparative particle)
वेष्टन्तीम्coiling around
वेष्टन्तीम्:
कर्म (Karma; participle qualifying 'ताम्')
TypeVerb
Rootवेष्ट् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (Present active participle, शतृ), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मणि विशेषणम्
आलिङ्गन्तीम्embracing
आलिङ्गन्तीम्:
कर्म (Karma; participle qualifying 'ताम्')
TypeVerb
Rootआ + लिङ्ग् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (Present active participle, शतृ), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मणि विशेषणम्
महाद्रुमान्great trees
महाद्रुमान्:
कर्म (Karma/Object of the participles)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्म (object)
मुञ्चrelease!
मुञ्च:
सम्बोधन-प्रयुक्त-क्रिया (Addressed imperative)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
मुञ्चrelease!
मुञ्च:
सम्बोधन-प्रयुक्त-क्रिया
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट्-लकारः, मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; पुनरुक्तिः (repetition for emphasis)
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
बहुशःmany times
बहुशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
प्रवदन्uttering
प्रवदन्:
कर्ता (Karta; qualifying subject)
TypeVerb
Rootप्र + वद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (Present active participle, शतृ), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि विशेषणम्
राक्षसाधिपःlord of the demons
राक्षसाधिपः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (rākṣasānām adhipaḥ)

Separated from Rama in the forest, Sita hugged huge trees, running round and round like a creeper coiled, crying loudly, 'Rama, O Rama' . The king of the demons, like Yama, caught hold of her hair only to invite his death, all the time saying, Leave it, Leave it (Leave the tree).

S
Sītā
R
Rāma
R
Rāvaṇa (implied as abductor from continuity)
V
vana (forest)

FAQs

Dharma condemns violation and force. The verse also suggests moral causality: adharma invites destruction—Rāvaṇa’s violent act is portrayed as leading to his own end.

Sītā cries out for Rāma while being physically overpowered; the abductor grabs her by the hair to complete the kidnapping.

Sītā’s unwavering devotion and truthfulness of heart (satya in love and loyalty): even in terror she calls only upon Rāma.