Shloka 15

Devanagari script

उद्धूतेन च वस्त्रेण तस्याः पीतेन रावणः।अधिकं परिबभ्राज गिरिर्दीप्त इवाग्निना।।।।

Transliteration

uddhūtena ca vastreṇa tasyāḥ pītena rāvaṇaḥ |

adhikaṃ paribabhrāja girir dīpta ivāgninā ||

Translation

اس کے زرد لباس کے ہوا میں لہرانے سے راون اور بھی زیادہ چمک اٹھا—گویا آگ سے دہکتا ہوا پہاڑ۔

Word by Word

• तप्ताभरणजुष्टाङ्गी: whose limbs were adorned with heated (gold) ornaments
• तप्ताभरणजुष्टाङ्गी: कर्ता (Karta; qualifier of राजपुत्री)
• Type: Adjective
• Root: तप्त (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + जुष्ट (प्रातिपदिक) + अङ्गिन्/अङ्गी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (यस्याः अङ्गानि तप्त-आभरणैः जुष्टानि सा)

• पीतकौशेयवासिनी: wearing yellow silk
• पीतकौशेयवासिनी: कर्ता (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पीत (प्रातिपदिक) + कौशेय (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; सप्तमी-तत्पुरुषः (pīte kauśeye vāsini)

• रराज: shone
• रराज: क्रिया
• Type: Verb
• Root: राज् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• राजपुत्री: princess
• राजपुत्री: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (rājñaḥ putrī)

• तु: indeed
• तु: वाक्य-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विशेषार्थक (indeed/but)

• विद्युत्: lightning
• विद्युत्: उपमान
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; उपमान-प्रयोगे

• सौदामिनी: a lightning-flash
• सौदामिनी: उपमान (apposition)
• Type: Noun
• Root: सौदामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विद्युतः पर्यायः

• यथा: as
• यथा: उपमा-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्ययम् (as/like)

Context

Ravana was shining all the more with(her) yellow clothes blowing in the air, and looked like a mountain shining with fire burning around.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Sītā (implied by tasyāḥ)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

External brilliance can accompany inner wrongdoing: adharma may appear powerful and splendid, yet it is likened to destructive fire—warning against confusing spectacle with righteousness.

What is the narrative situation?

As Rāvaṇa flies away, Sītā’s cloth billows, creating a striking visual that makes him appear even more radiant.

Which character virtue is emphasized?

Implicitly, the contrastive lesson: Rāvaṇa’s display is not virtue but the dangerous glamour of adharma.