Shloka 21

Devanagari script

दृष्ट्वा निपतितं भूमौ रावणं भग्नवाहनम्।साधुसाध्विति भूतानि गृध्रराजमपूजयन्।।।।

Transliteration

dṛṣṭvā nipatitaṁ bhūmau rāvaṇaṁ bhagnavāhanam | sādhusādhviti bhūtāni gṛdhrarājam apūjayan ||

Translation

جب انہوں نے رावن کو زمین پر گرا ہوا اور اس کی سواری ٹوٹی ہوئی دیکھی تو سب بھوتوں نے گِدھ راجا کی ستائش کی اور بار بار پکار اٹھے: “شاباش! شاباش!”

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having seen’

• निपतितम्: fallen
• निपतितम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: नि-पत् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘fallen down’

• भूमौ: on the ground
• भूमौ: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• रावणम्: Rāvaṇa
• रावणम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भग्नवाहनम्: with broken chariot
• भग्नवाहनम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: भग्न-वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः: भग्नं वाहनं यस्य (whose vehicle/chariot is broken)

• साधु: well done
• साधु: उद्गार (Exclamation)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/निपात)
• Form: प्रशंसा-निपात (particle of approval)

• साधु: well done
• साधु: उद्गार (Exclamation)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/निपात)
• Form: प्रशंसा-निपात

• इति: thus
• इति: वाक्यचिह्न (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• भूतानि: beings
• भूतानि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• गृध्रराजम्: king of vultures (Jatāyu)
• गृध्रराजम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: गृध्र-राज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: गृध्राणां राजा

• अपूजयन्: praised/honoured
• अपूजयन्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

Context

Seeing Ravana fallen on the ground with his broken chariot, all beings honoured the king of the birds, saying, Well done! Well done!

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Jatāyu (gṛdhrarāja)
• all beings (bhūtāni)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is publicly recognizable: the world instinctively honours selfless protection of the innocent.

What is the narrative situation?

After Rāvaṇa’s fall, the cosmos/creatures respond by praising Jatāyu’s righteous deed.

Which character virtue is emphasized?

Moral heroism that earns universal respect.