Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

खरसेनासङ्ग्रामः

The Battle with Khara’s Host at the Hermitage

शूलमुद्गरहस्ताश्च चापहस्ता महाबलाः।सृजन्तश्शरवर्षाणि शस्त्रवर्षाणि संयुगे।।।।द्रुमवर्षाणि मुञ्चन्तश्शिलावर्षाणि राक्षसाः।।

śūlamudgarahastāś ca cāpahastā mahābalāḥ | sṛjantaḥ śaravarṣāṇi śastravarṣāṇi saṅyuge || drumavarṣāṇi muñcantaḥ śilāvarṣāṇi rākṣasāḥ ||

نیزے اور گُرز ہاتھوں میں لیے، اور کمانیں تھامے، عظیم قوت والے وہ راکشس میدانِ جنگ میں تیروں کی بارش اور ہتھیاروں کی جھڑی برساتے، ساتھ ہی درختوں اور پتھروں کی بارش بھی پھینکتے تھے۔

शूलमुद्गरहस्ताःhaving spears and hammers in hand
शूलमुद्गरहस्ताः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशूल (प्रातिपदिक) + मुद्गर (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शूल-मुद्गर-हस्त = ‘शूलमुद्गरौ हस्तयोः येषां ते’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
चापहस्ताःhaving bows in hand
चापहस्ताः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootचाप (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): चाप-हस्त = ‘चापः हस्ते येषां ते’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
महाबलाःvery strong
महाबलाः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहā (उपसर्ग/पूर्वपद) + बल (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारय): महत् बलम् येषां ते; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
सृजन्तःpouring forth
सृजन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘pouring forth/creating’
शरवर्षाणिshowers of arrows
शरवर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शर-वर्ष = ‘शराणां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
शस्त्रवर्षाणिshowers of weapons
शस्त्रवर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शस्त्र-वर्ष = ‘शस्त्राणां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Locative ‘in battle’
द्रुमवर्षाणिshowers of trees
द्रुमवर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रुम (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): द्रुम-वर्ष = ‘द्रुमाणां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
मुञ्चन्तःreleasing
मुञ्चन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘releasing’
शिलावर्षाणिshowers of stones
शिलावर्षाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष): शिला-वर्ष = ‘शिलानां वर्षम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्
राक्षसाःdemons
राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Holding spears, hammers and bows in their hands, the mighty demons rained on Rama weapons like arrows, trees and stones.

R
rākṣasāḥ
R
Rāma (implied target)
Ś
śūla (spear)
M
mudgara (hammer/club)
C
cāpa (bow)
Ś
śara (arrows)
D
druma (trees)
Ś
śilā (stones)

FAQs

It illustrates how adharma relies on indiscriminate force and intimidation; dharma, by contrast, calls for measured power guided by right intent.

The rākṣasas mount a renewed, heavy assault, bombarding the battlefield with a barrage of missiles and uprooted objects.

Rāma’s endurance is implied: he must withstand overwhelming, chaotic attack while remaining aligned with righteous conduct.