Shloka 2
खरस्य क्रोधः — शूर्पणखावृत्तान्तकथनम्
Khara’s Wrath and Śūrpaṇakhā’s Report
Devanagari script
उत्तिष्ठ तावदाख्याहि प्रमोहं जहि सम्भ्रमम्।व्यक्तमाख्याहि केन त्वमेवं रूपा विरूपिता।।।।
Transliteration
uttiṣṭha tāvad ākhyāhi pramohaṁ jahi sambhramam | vyaktam ākhyāhi kena tvam evaṁ-rūpā virūpitā ||
Translation
اٹھو، وہم اور گھبراہٹ کو چھوڑ دو۔ مجھے صاف صاف بتاؤ کہ کس نے تمہاری یہ حالت بنا دی ہے؟
Word by Word
उत्तिष्ठget up
उत्तिष्ठ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: उत्
तावत्for now, then
तावत्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/परिमाणवाचक (until then/for now)
आख्याहिtell, declare
आख्याहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ख्या (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: आ
प्रमोहम्delusion
प्रमोहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रमोह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जहिabandon, give up
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
सम्भ्रमम्confusion, agitation
सम्भ्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसम्भ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्यक्तम्clearly
व्यक्तम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootव्यक्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative used as indeclinable): ‘clearly’
आख्याहिtell
आख्याहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ख्या (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
केनby whom
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम (interrogative)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
रूपा(being) in form
रूपा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicative)
विरूपिताdisfigured
विरूपिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविरूपित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रूप्/√रुप् causative sense)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (made disfigured)
Context
Get up, give up your confusion and stupefaction. Tell me clearly by whom you have been disfigured like this ?
Characters & Entities
K
KharaS
ShurpanakhaFAQs
Dharma requires clarity and truth before action: confusion must be removed and facts stated plainly (satya).
Khara confronts Shurpanakha’s condition and demands a clear account of who harmed her.
Practical discernment—seeking a coherent report rather than acting blindly.