Shloka 24

Devanagari script

सहसा लक्ष्मणः श्रीमान् नदीं गोदावरीं तदा।स्नात्वा पद्मानि चादाय सफलः पुनरागतः।।।।

Transliteration

sahasā lakṣmaṇaḥ śrīmān nadīṃ godāvarīṃ tadā |

snātvā padmāni cādāya saphalaḥ punar āgataḥ || 3.15.24 ||

Translation

تب فوراً خوش رو اور باجلال لکشمن اُس وقت گوداوری ندی کی طرف گئے؛ اشنان کر کے کنول کے پھول چن لیے اور کام پورا کر کے واپس لوٹ آئے۔

Word by Word

• सहसा: immediately
• सहसा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; काल/रीतिवाचक (suddenly, immediately)

• लक्ष्मणः: Lakṣmaṇa
• लक्ष्मणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन

• श्रीमान्: splendid; illustrious
• श्रीमान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन; विशेषणम् लक्ष्मणः

• नदीम्: river
• नदीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म (object of implied 'went to')

• गोदावरीम्: Godāvarī
• गोदावरीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गोदावरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन; नदीम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्/अप्पोज़िशन्

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; कालवाचक (then)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund): 'having bathed'

• पद्मानि: lotuses
• पद्मानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc. 2), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयबोधक (conjunction 'and')

• आदाय: having taken
• आदाय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund): 'having taken/collected'

• सफलः: successful; having accomplished (the task)
• सफलः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सफल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन; विशेषणम् लक्ष्मणः

• पुनः: again; back
• पुनः: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; पुनरावृत्तिवाचक (again/back)

• आगतः: returned; came
• आगतः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√गम् (धातु)
• Form: क्त (PPP used finitely): पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन; 'having come/returned' (past sense)

Context

Lakshmana then went to river Godavari, had his bath, and returned with some lotuses.

Characters & Entities

• Lakṣmaṇa
• Godāvarī (river)
• padma (lotus)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Śauca and readiness in duty: purity (bathing) and timely preparation support righteous living and proper observance in a new dwelling.

What is the narrative situation?

After completing the hut, Lakṣmaṇa goes to the Godāvarī, bathes, and brings lotuses—materials for worship/auspicious rites.

Which character virtue is emphasized?

Prompt initiative and ritual-minded care—Lakṣmaṇa anticipates what is needed for auspicious settlement.