Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

जटायुस्संवादः — Encounter with Jaṭāyu and the Genealogy of Beings

Aranyakanda 14

कर्दमः प्रथमस्तेषां विक्रीतस्तदनन्तरः।शेषश्च संश्रयश्चैव बहुपुत्रश्च वीर्यवान्।।3.14.7।।स्थाणुर्मरीचिरत्रिश्च क्रतुश्चैव महाबलः।पुलस्त्यश्चाङ्गिराश्चैव प्रचेताः पूलहस्तथा।।3.14.8।।दक्षो विवस्वानपरोऽरिष्टनेमिश्च राघव।काश्यपश्च महातेजास्तेषामासीच्च पश्चिमः।।3.14.9।।

kardamaḥ prathamas teṣāṃ vikrītas tadanantaraḥ |

śeṣaś ca saṃśrayaś caiva bahuputraś ca vīryavān || 3.14.7 ||

sthāṇur marīcir atriś ca kratuś caiva mahābalaḥ |

pulastyaś cāṅgirāś caiva pracetāḥ pūlahas tathā || 3.14.8 ||

dakṣo vivasvān aparo ’riṣṭanemiś ca rāghava |

kāśyapaś ca mahātejās teṣām āsīc ca paścimaḥ || 3.14.9 ||

اے راغَو! اُن میں سب سے پہلے کردَمَہ تھا؛ اس کے بعد وِکریت آیا؛ پھر شیش، سنشرَی اور بہوپُتر نامی دلیر ویر۔ پھر ستھانو، مریچی، اَتری اور مہابلی کرتو؛ پُلستیہ، اَنگیراس، پرچیتس اور اسی طرح پُولہ؛ پھر دَکش، وِوَسوان اور اَرِشٹَنیمی؛ اور اُن سب میں آخر میں مہاتجسوی کاشیپ تھا۔

दक्षःDakṣa
दक्षः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
विवस्वान्Vivasvān
विवस्वान्:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
अपरःanother/next
अपरः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (विवस्वान्)
अरिष्टनेमिःAriṣṭanemi
अरिष्टनेमिः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootअरिष्टनेमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः अरिष्ट + नेमि (तत्पुरुष)
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
राघवO Raghava
राघव:
सम्बोधन (Sambodhana)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
काश्यपःKāśyapa
काश्यपः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
महातेजाःvery radiant/glorious
महातेजाः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः महा + तेजस् (कर्मधारय); विशेषणम् (काश्यपः)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
पश्चिमःthe last
पश्चिमः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (काश्यपः)

O mighty-armed Rama! hear from me while I am telling you about the lords ofcreation from the very beginning.

R
Rāma (Rāghava)
S
Sthāṇu
M
Marīci
A
Atri
K
Kratu
P
Pulastya
A
Aṅgiras
D
Dakṣa
V
Vivasvān
A
Ariṣṭanemi
K
Kāśyapa

FAQs

Dharma as order and continuity: naming the Prajāpati line affirms a moral universe grounded in lineage, responsibility, and the preservation of truth through generations.

Jatāyu provides a formal list of ancient progenitors as part of explaining his origin and credibility to Rāma.

Truthful, disciplined recollection (smṛti and satya): Jatāyu’s careful enumeration reflects integrity in testimony.