Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

जटायुस्संवादः — Encounter with Jaṭāyu and the Genealogy of Beings

Aranyakanda 14

कर्दमः प्रथमस्तेषां विक्रीतस्तदनन्तरः।शेषश्च संश्रयश्चैव बहुपुत्रश्च वीर्यवान्।।3.14.7।।स्थाणुर्मरीचिरत्रिश्च क्रतुश्चैव महाबलः।पुलस्त्यश्चाङ्गिराश्चैव प्रचेताः पूलहस्तथा।।3.14.8।।दक्षो विवस्वानपरोऽरिष्टनेमिश्च राघव।काश्यपश्च महातेजास्तेषामासीच्च पश्चिमः।।3.14.9।।

kardamaḥ prathamas teṣāṃ vikrītas tadanantaraḥ |

śeṣaś ca saṃśrayaś caiva bahuputraś ca vīryavān || 3.14.7 ||

sthāṇur marīcir atriś ca kratuś caiva mahābalaḥ |

pulastyaś cāṅgirāś caiva pracetāḥ pūlahas tathā || 3.14.8 ||

dakṣo vivasvān aparo ’riṣṭanemiś ca rāghava |

kāśyapaś ca mahātejās teṣām āsīc ca paścimaḥ || 3.14.9 ||

اے راغَو! اُن میں سب سے پہلے کردَمَہ تھا؛ اس کے بعد وِکریت آیا؛ پھر شیش، سنشرَی اور بہوپُتر نامی دلیر ویر۔ پھر ستھانو، مریچی، اَتری اور مہابلی کرتو؛ پُلستیہ، اَنگیراس، پرچیتس اور اسی طرح پُولہ؛ پھر دَکش، وِوَسوان اور اَرِشٹَنیمی؛ اور اُن سب میں آخر میں مہاتجسوی کاشیپ تھا۔

कर्दमःKardama
कर्दमः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootकर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; नाम
प्रथमःthe first
प्रथमः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (कर्दमः)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
विक्रीतःVikrīta
विक्रीतः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootविक्रीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; नाम
तत्then/that
तत्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (correlative adverbial use)
अनन्तरःnext/thereafter
अनन्तरः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (विक्रीतः)
शेषःŚeṣa
शेषः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; नाम
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
संश्रयःSaṃśraya
संश्रयः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootसंश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; नाम
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed/also
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
बहुपुत्रःBahuputra
बहुपुत्रः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootबहुपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; समासः बहवः पुत्राः यस्य (बहुव्रीहि)
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
वीर्यवान्mighty/valorous
वीर्यवान्:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (बहुपुत्रः)

O mighty-armed Rama! hear from me while I am telling you about the lords ofcreation from the very beginning.

R
Rāma (Rāghava)
S
Sthāṇu
M
Marīci
A
Atri
K
Kratu
P
Pulastya
A
Aṅgiras
D
Dakṣa
V
Vivasvān
A
Ariṣṭanemi
K
Kāśyapa

FAQs

Dharma as order and continuity: naming the Prajāpati line affirms a moral universe grounded in lineage, responsibility, and the preservation of truth through generations.

Jatāyu provides a formal list of ancient progenitors as part of explaining his origin and credibility to Rāma.

Truthful, disciplined recollection (smṛti and satya): Jatāyu’s careful enumeration reflects integrity in testimony.