Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 36

The Exposition of the Ṣaṣṭhī-vrata Observed Through the Twelve Months

Devanagari script

वस्त्रालंकरणैर्भव्यैः कात्यायिन्याः प्रतुष्टये । कन्या वरं प्राप्नुयाच्च वांचितं पुत्रमंगना ॥ ३६ ॥

Transliteration

vastrālaṃkaraṇairbhavyaiḥ kātyāyinyāḥ pratuṣṭaye | kanyā varaṃ prāpnuyācca vāṃcitaṃ putramaṃganā || 36 ||

Translation

دیوی کات्यायنی کو خوش کرنے کے لیے عمدہ لباس اور زیورات نذر کرنے سے کنواری کو شوہر ملتا ہے اور شادی شدہ عورت کو مطلوبہ بیٹا نصیب ہوتا ہے۔

Word by Word

• वस्त्र: cloth/garment
• वस्त्र: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया? (समासपूर्वपद), एकवचन; compound-member (पूर्वपद)

• आलंकरणैः: with ornaments/adornments
• आलंकरणैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: आलंकरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; 'वस्त्र-आलंकरण' इति द्वन्द्वसमासस्य उत्तरपद; instrumental plural

• भव्यैः: auspicious, splendid
• भव्यैः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषणं 'आलंकरणैः' इत्यस्य

• कात्यायिन्याः: of Katyayani
• कात्यायिन्याः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कात्यायिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• प्रतुष्टये: for (her) satisfaction/pleasure
• प्रतुष्टये: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: प्रतुष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; purpose: 'for satisfaction'

• कन्या: a maiden/girl
• कन्या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• वरम्: a bridegroom/boon
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• प्राप्नुयात्: may obtain
• प्राप्नुयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• वाञ्छितम्: desired
• वाञ्छितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छित (कृदन्त; वाञ्छ् धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणं 'पुत्रम्' इत्यस्य

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• अङ्गना: a woman/maiden
• अङ्गना: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अङ्गना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; apposition to 'कन्या'

Speaker

Narada (teaching in a Purāṇic-summary style context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Katyayini

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a dhārmic principle of dāna (auspicious gifting) and Devī-upāsanā: pleasing Kātyāyinī through worthy offerings is said to bring household blessings—marriage for a maiden and progeny for a wife.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as sincere worship meant to “please” the deity (pratuṣṭi) through respectful offerings; the verse frames devotion as loving reverence that culminates in grace (desired boons).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual application is emphasized (kalpa-style practice): selecting auspicious items (fine garments/ornaments) as offerings and performing Devī worship with a clear intention (saṅkalpa) for specific life-goals.