Shloka 7
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
Devanagari script
ससंहाराणि सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि मारिष | धरनुर्वेदश्न कार्त्स्न्येन यस्मिन् नित्यं प्रतिष्ठित:
Translation
اے مارِش! ہلاک و فنا کے طریقوں سمیت تمام دیویہ اَستر اور پورا دھنُروید بھی اُن میں ہمیشہ قائم و راسخ ہے۔
Word by Word
ससंहाराणिwith (their) withdrawal/recall (procedures)
ससंहाराणि:
Karma
TypeNoun
Rootस-सम्-हार (प्रातिपदिक: ससंहार)
FormNeuter, Accusative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Accusative, Plural
अस्त्राणिmissile-weapons
अस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
मारिषO venerable one / sir
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
धनुर्वेदःthe science of archery
धनुर्वेदः:
Karta
TypeNoun
Rootधनुर्वेद
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कार्त्स्न्येनin entirety / completely
कार्त्स्न्येन:
Karana
TypeNoun
Rootकार्त्स्न्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
यस्मिन्in whom / in which
यस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
प्रतिष्ठितःis established / is firmly set
प्रतिष्ठितः:
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive (PPP used predicatively)
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes