Shloka 39
Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
तत् प्रभग्नं बल॑ दृष्टवा पार्थमाजिस्थितं पुन: । अभिप्रायं समाज्ञाय वैराटिरिदमब्रवीत्,विराटकुमार उत्तरने कौरव-सेनाको भागती और कुन्तीपुत्र अर्जुनको पुनः युद्धके लिये डटा हुआ देखकर उनका अभिप्राय समझकर यों कहा--'जिष्णो! मुझ सारथिके साथ इस सुन्दर रथपर बैठे हुए आप अब किस सेनाकी ओर जाना चाहते हैं? आप जहाँके लिये आज्ञा दें, वहीं आपके साथ चलूँ
tad prabhagnaṃ balaṃ dṛṣṭvā pārtham ājisthitaṃ punaḥ | abhiprāyaṃ samājñāya vairāṭir idam abravīt ||
کوروؤں کی فوج کو ٹوٹ کر بھاگتے اور پارتھ (ارجن) کو پھر جنگ کے لیے ڈٹا ہوا دیکھ کر، وِراٹ کا بیٹا اُتّر اس کے ارادے کو سمجھ گیا اور بولا—“اے جِشنو! اس خوبصورت رتھ پر میں تمہارا سارتھی بن کر تمہارے ساتھ بیٹھا ہوں؛ اب تم کس لشکر کی طرف بڑھنا چاہتے ہو؟ آج جہاں حکم دو گے، میں تمہارے ساتھ وہیں چلوں گا۔”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Steadfastness in one’s duty inspires confidence and cooperation: when Arjuna stands firm after routing the enemy, Uttara recognizes his resolve and offers obedient support, illustrating disciplined leadership and loyal service in a righteous cause.
After the Kaurava forces are scattered, Arjuna remains ready for further combat. Uttara, the Virāṭa prince acting as charioteer, understands Arjuna’s next intention and asks which direction or opposing force Arjuna wishes to engage, promising to drive wherever commanded.