Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Arjuna’s Approach, Drona’s Recognition, and the Turning of the Cattle (अर्जुनागमनम्, द्रोणवाक्यम्, गोगमनिवृत्तिः)

पात्रीभूतश्व॒ कौन्तेयो ब्राह्मणो गुणवानिव । शरीौघान्‌ प्रतिगृह्नातु मया मुक्तानू सहस्रश:,कुन्तीनन्दन धनंजय गुणवान्‌ ब्राह्मणकी भाँति मेरे लिये एक सुपात्र व्यक्ति है। अतः आज वह मेरे छोड़े हुए सहस्रों बाणसमुदायोंका दान स्वीकार करे

pātrībhūtaś ca kaunteyo brāhmaṇo guṇavān iva | śaraughān pratigṛhṇātu mayā muktān sahasraśaḥ ||

کرن نے کہا—کُنتی کا یہ پُتر دھننجے میرے لیے گویا ایک بافضیلت برہمن کی مانند لائقِ عطیہ ہے۔ پس وہ میرے چھوڑے ہوئے ہزاروں تیروں کے سیلاب کو دان کی طرح قبول کرے۔

पात्रीभूतःhaving become a fit recipient (worthy)
पात्रीभूतः:
Karta
TypeAdjective
Rootपात्रीभूत (पात्र + भू + क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कौन्तेयःKunteya (Arjuna)
कौन्तेयः:
Karta
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
गुणवान्virtuous, possessing good qualities
गुणवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootगुणवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
शरौघान्masses/streams of arrows
शरौघान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर-ओघ
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिगृह्णातुlet him accept/receive
प्रतिगृह्णातु:
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह्
FormLot (Imperative), Third, Singular, Parasmaipada
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
मुक्तान्released, shot (forth)
मुक्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमुक्त (मुच् + क्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
सहस्रशःby thousands, in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्

कर्ण उवाच

K
Karna
A
Arjuna (Kaunteya, Dhanañjaya)
K
Kunti
B
Brahmin (as a comparison)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights ethical irony: the vocabulary of dāna (gift-giving) and pātratā (worthiness) is applied to a violent act. It reveals how pride and rivalry can distort moral language, turning ‘generosity’ into a rhetorical cover for aggression.

Karna addresses Arjuna (Kaunteya) and, boasting of his prowess, says Arjuna is a ‘fit recipient’ like a virtuous Brahmin; therefore Arjuna should ‘accept’ the thousands of arrows Karna has shot—i.e., endure Karna’s fierce attack.