Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Virāṭa-parva Adhyāya 42 — Duryodhana’s counsel to Bhīṣma on ajñātavāsa risk and raid strategy

उत्तरने पूछा--बृहन्नले! जिसपर सोनेकी सौ फूलियाँ जड़ी हैं, जिसके दोनों सिरे बहुत ही मजबूत और चमकी ले हैं, यह उत्तम धनुष किस यशस्वी वीरका है? ।। वारणा यत्र सौवर्णा: पृष्ठे भासन्ति दंशिता: । सुपार्श्व सुग्रहं चैव कस्यैतद्‌ धनुरुत्तमम्‌

Uttara uvāca — vāraṇā yatra sauvarṇāḥ pṛṣṭhe bhāsanti daṃśitāḥ | supārśva-sugṛhaṃ caiva kasyaitad dhanur uttamam ||

اُتّر نے پوچھا—“اے بُرہنّلا! جس کی پشت پر سونے کے جوڑ کیلوں کی طرح جڑے ہوئے چمک رہے ہیں، اور جس کے دونوں سرے نہایت مضبوط اور روشن ہیں—یہ عمدہ کمان کس نامور سورما کی ہے؟”

वारणाḥelephant-figures/ornamental bosses (varāṇāḥ)
वारणाḥ:
Karta
TypeNoun
Rootवारणा
FormFeminine, Nominative, Plural
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
सौवर्णाḥgolden
सौवर्णाḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootसौवर्ण
FormFeminine, Nominative, Plural
पृष्ठेon the back/surface
पृष्ठे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृष्ठ
FormNeuter, Locative, Singular
भासन्तिshine/appear
भासन्ति:
TypeVerb
Rootभास्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
दंशिताḥset with (studs)/fitted
दंशिताḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootदंशित
FormFeminine, Nominative, Plural
सुपार्श्वhaving excellent sides/flanks
सुपार्श्व:
Karma
TypeAdjective
Rootसुपार्श्व
FormNeuter, Accusative, Singular
सुगृहम्well-grasped/easy to hold
सुगृहम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुगृह
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कस्यof whom/whose
कस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karta
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
उत्तमम्excellent/best
उत्तमम्:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, Nominative, Singular

उत्तर उवाच

U
Uttara
B
Bṛhannalā
D
dhanus (bow)
S
sauvarṇa-vāraṇāḥ (golden bow-fittings)

Educational Q&A

The verse highlights the kṣatriya value of discerning martial excellence and honoring renowned warriors through their weapons; it frames weapons as markers of responsibility and rightful use in defense and duty.

Prince Uttara, speaking to Bṛhannalā (Arjuna in disguise), notices a superb bow with golden fittings and asks whose famous hero’s weapon it is, setting up the revelation and arming for the coming conflict.