Shloka 7
शमीवृक्षस्थायुधप्रकाशनम् / Revelation and Identification of the Weapons on the Śamī Tree
ददृशे पार्थिवो रेणुर्जनितस्तेन सर्पता । दृष्टिप्रणाशो भूतानां दिवस्पृक् कुरुसत्तम,कुरुश्रेष्ठ जनममेजय! कौरव-सेनाके चलनेसे ऊपर उठी हुई धरतीकी धूल अन्तरिक्षको छूती-सी दिखायी देती थी। उसके कारण समस्त प्राणियोंकी दृष्टिका लोप-सा हो गया था-- किसीको कुछ सूझ नहीं पड़ता था
vaiśampāyana uvāca |
dadṛśe pārthivo reṇur janitas tena sarpatā |
dṛṣṭipraṇāśo bhūtānāṁ divaspṛk kuru-sattama |
kuru-śreṣṭha janamejaya ||
اے کُروؤں میں برتر، جنمیجیہ! کورو لشکر کے بڑھنے سے زمین کی دھول ایسی اٹھی کہ گویا آسمان کو چھو رہی ہو۔ اس دھول کے سبب تمام جانداروں کی نگاہ گویا جاتی رہی—کسی کو کچھ صاف دکھائی نہ دیتا تھا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective force and haste toward battle can literally and figuratively obscure vision—suggesting that in the surge of conflict, clarity and discernment (viveka) are easily lost.
As the Kaurava forces move, the dust raised by their advance becomes so dense that it seems to reach the sky, causing widespread inability to see clearly; Vaiśampāyana narrates this to King Janamejaya.