Shloka 4
Bhīṣma’s Appraisal of Yudhiṣṭhira’s Dharmic Rule (भीष्मोक्त-युधिष्ठिर-राजधर्म-प्रशंसा)
अनुव्रता महात्मानं भ्रातरो भ्रातरं नृप । अजातशश्न्रुं श्रीमन्तं सह पी प्,“उनमें धर्मराज तो नीति, धर्म और अर्थके तत्त्वको जाननेवाले, भाइयोंद्वारा पिताकी भाँति सम्मानित, धर्मपर अटल रहनेवाले, सत्यपरायण और भाइयोंमें सबसे ज्येष्ठ हैं। राजन! उनके भाई भी अपनेसे बड़ोंके अनुगामी और अपने महात्मा बन्धु श्रीमान् अजातशत्रु युधिष्ठिरके भक्त हैं। धर्मामज भी सब भाइयोंपर अत्यन्त स्नेह रखते हैं
vaiśampāyana uvāca |
anuvratā mahātmānaṁ bhrātaro bhrātaraṁ nṛpa |
ajātaśatruṁ śrīmantaṁ saha pīḍitāḥ ||
ویشَمپایَن نے کہا—اے راجن! وہ بھائی اپنے مہاتما بڑے بھائی، شریمان اجات شترو (یُدھشٹھِر) کے وفادار پیروکار بن کر اس کے ساتھ مضبوطی سے کھڑے رہے۔ وہ اسے باپ کی مانند عزت دیتے تھے اور دھرم و نیتی سے رہنمائی پانے والی اس کی قیادت کے مطابق چلتے تھے؛ مصیبت میں بھی باہمی وفاداری اور محبت نے انہیں ایک بندھن میں باندھے رکھا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma-centred leadership and the ethical ideal of younger brothers honouring and following an elder—treating him with father-like respect, remaining loyal and united even under pressure.
Vaiśampāyana describes the Pāṇḍavas’ relationship: the brothers remain devoted to the illustrious Yudhiṣṭhira (Ajātaśatru), standing with him and following his lead during a difficult period in the Virāṭa narrative context.