Shloka 20
भीमस्य बल्लव-प्रतिज्ञा तथा अर्जुनस्य बृहन्नडा-रूप-निर्णयः
Bhīma’s Ballava Vow and Arjuna’s Decision to Become Bṛhannadā
उषित्वा पञ्ज वर्षाणि सहस्राक्षस्य वेश्मनि । अस्त्रयोगं समासाद्य स्ववीर्यान्मानुषाद्भुतम् । दिव्यान्यस्त्राणि चाप्तानि देवरूपेण भास्वता,इसने पाँच वर्षोतक देवराज इन्द्रके भवनमें रहकर ऐसे दिव्यास्त्र प्राप्त किये हैं, जिनका मनुष्योंमें होना एक अद्भुत-सी बात है। अपने देवोपम स्वरूपसे प्रकाशित होनेवाले अर्जुनने अनेक दिव्यास्त्र पाये हैं
uṣitvā pañca varṣāṇi sahasrākṣasya veśmani | astrayogaṁ samāsādya svavīryān mānuṣādbhūtam | divyāny astrāṇi cāptāni devarūpeṇa bhāsvatā |
یُدھِشٹھِر نے کہا— “سہسرآکش (اندر) کے محل میں پانچ برس قیام کر کے اس نے دیویہ استروں کی ریاضت و فن (استر یوگ) حاصل کیا اور ایسا زورِ بازو پایا جو انسان کے لیے عجوبہ ہے۔ دیوتا صفت نور سے دمکتا ارجن بہت سے دیویہ استر پا گیا۔” سیاق یہ بتاتا ہے کہ ارجن کی قوت محض جارحیت نہیں، بلکہ تپسیا، تربیت اور دیوی سرپرستی سے حاصل کردہ، دھرم کے مطابق جائز صلاحیت ہے—جو غرور کے لیے نہیں، دھرم کی خدمت کے لیے ہے۔
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
Extraordinary power becomes ethically meaningful when it is gained through discipline and legitimate means (training, austerity, divine sanction) and is oriented toward dharma rather than ego. The verse frames Arjuna’s might as a responsible capability, not mere violence.
Yudhiṣṭhira describes Arjuna’s prior stay in Indra’s realm and his acquisition of divine weapons. This serves to establish Arjuna’s exceptional preparedness and the divine dimension of the Pāṇḍavas’ resources during the Virāṭa-period narrative.