Shloka 2
Draupadī’s Grief at Seeing the Heroes in Disguise (द्रौपदी-विषादः / वेष-परिभव-वर्णनम्)
यन्मां दासीप्रवादेन प्रातिकामी तदानयत् | सभापरिषदो मध्ये तन््मां दहति भारत,दुर्योधनके सेवकके रूपमें दुःशासन मुझे दासी कहकर जो उस समय कौरवोंके सभाभवनमें जनसमाजके भीतर घसीट ले गया, वह अपमानकी आग मुझे आजतक जला रही है
yan māṃ dāsī-pravādena prātikāmī tadānayat | sabhā-pariṣado madhye tan māṃ dahati bhārata ||
ویشَمپاین نے کہا—اے بھارت، وہ رسوائی آج بھی مجھے جلاتی ہے: جب ‘لونڈی’ کہہ کر بہانہ بنا کر پراتیکامی مجھے دربار کی مجلس کے بیچ لے آیا۔ دُریودھن کے خادم دُشّاسن نے مجھے ‘لونڈی’ کہہ کر کوروؤں کی سبھا میں لوگوں کے بیچ بال پکڑ کر گھسیٹا تھا—وہی ذلت کی آگ آج تک میرے دل کو جھلسا رہی ہے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Public humiliation and the denial of a person’s dignity—especially in a royal assembly meant to uphold justice—constitute grave adharma. The verse highlights how such wrongdoing leaves lasting moral and psychological wounds, becoming a powerful ethical cause for later reckoning.
The speaker recalls an earlier outrage: Prātikāmī, acting for the Kauravas, brought/dragged the speaker into the midst of the court assembly while labeling them a ‘dāsī’ (maidservant). The verse emphasizes that the shame of that incident still ‘burns’ and remains unresolved.