Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)

नेयं मया जातु पुरेह दृष्टा राज्ञो विराटस्य निवेशने शुभा । रूपेण चोन्मादयतीव मां भृशं गन्धेन जाता मदिरेव भामिनी,'सुदेष्णे! यह सुन्दरी जो अपने रूपसे मुझे अत्यन्त उन्मत्त-सा किये देती है, पहले कभी राजा विराटके इस महलमें मेरे द्वारा नहीं देखी गयी थी। यह भामिनी अपनी दिव्य गन्धसे मेरे लिये मदिरा-सी मादक हो रही है

naivaṁ mayā jātu pureha dṛṣṭā rājño virāṭasya niveśane śubhā | rūpeṇa conmādayatīva māṁ bhṛśaṁ gandhena jātā madireva bhāminī ||

“اے سودیشنا! راجا وِراٹ کے اس مبارک محل میں ایسی حسین عورت میں نے کبھی نہیں دیکھی۔ اس کا حسن مجھے سخت بےخودی میں ڈال دیتا ہے، اور اس کی خوشبو میرے لیے شراب کی طرح نشہ آور بن گئی ہے—یہ تاباں بانو۔”

{'na''not', 'iyam': 'this (woman)', 'mayā': 'by me', 'jātu': 'ever, at any time', 'purā iha': 'formerly here
{'na':
here in this place/city', 'dṛṣṭā''seen', 'rājñaḥ': 'of the king', 'virāṭasya': 'of Virāṭa', 'niveśane': 'in the residence/palace', 'śubhā': 'auspicious
here in this place/city', 'dṛṣṭā':
beautiful', 'rūpeṇa''by (her) form/beauty', 'ca': 'and', 'unmādayatī iva': 'as if maddening/deranging', 'mām': 'me', 'bhṛśam': 'exceedingly, intensely', 'gandhena': 'by fragrance/scent', 'jātā': 'has become
beautiful', 'rūpeṇa':
appears as', 'madirā iva''like wine/intoxicant', 'bhāminī': 'a lovely/bright woman
appears as', 'madirā iva':

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Virāṭa
V
Virāṭa’s palace (niveśana)

Educational Q&A

The verse highlights how sensory allure—beauty and fragrance—can overwhelm the mind, implying the ethical need for vigilance and self-restraint (indriya-nigraha) even in refined, courtly settings.

In Virāṭa’s palace, the speaker (as narrated by Vaiśampāyana) describes encountering a strikingly beautiful woman never seen there before, emphasizing her captivating form and intoxicating fragrance.