Shloka 8
बृहन्नडाप्रवेशः — Bṛhannadā’s Entry into Virāṭa’s Assembly
Devanagari script
कस्यासि राज्ञों विषयादिहागतः कि वापि शिल्पं तव विद्यते कृतम् । कथं त्वमस्मासु निवत्स्यसे सदा वदस्व कि चापि तवेह वेतनम्,तुम किस राजाके राज्यसे यहाँ आये हो? और तुमने किस कलाकी शिक्षा प्राप्त की है? बोलो, हमारे यहाँ कैसे सदा रह सकोगे? और यहाँ तुम्हारा वेतन क्या होगा?
Translation
تم کس بادشاہ کی سلطنت سے یہاں آئے ہو؟ اور تم نے کون سا ہنر یا فن سیکھا ہے؟ بتاؤ، تم ہمارے یہاں ہمیشہ کیسے رہ سکو گے؟ اور یہاں تمہاری اجرت کیا ہوگی؟
Word by Word
कस्यof whom/whose
कस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
असिyou are
असि:
Kriya
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
विषयात्from the realm/territory
विषयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Ablative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
आगतःcome/arrived
आगतः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-गम्
Formक्त (past passive participle, used actively), Masculine, Nominative, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypeNoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अपिalso/indeed
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
शिल्पम्craft/skill
शिल्पम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिल्प
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तवyour
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
विद्यतेexists/is known
विद्यते:
Kriya
TypeVerb
Rootविद् (विद्+य, ‘to exist/be found’)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
कृतम्done/made (i.e., learned/acquired)
कृतम्:
Karma
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Nominative, Singular
अस्मासुamong us/with us
अस्मासु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Locative, Plural
निवत्स्यसेwill you dwell/stay
निवत्स्यसे:
Kriya
TypeVerb
Rootनि-वत्स्/नि-वस् (intended: नि-वस् ‘to dwell’)
FormFuture, Second, Singular, Atmanepada
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
वदस्वtell/say
वदस्व:
Kriya
TypeVerb
Rootवद्
FormImperative, Second, Singular, Atmanepada
किम्what
किम्:
Karma
TypeNoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso/indeed
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तवyour
तव:
Sambandha
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
वेतनम्wages/payment
वेतनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेतन
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
Speaker
विराट उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes