Previous Verse
Next Verse

Shloka 1056

युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya

यक्षिण्यास्तु प्रसादेन मुच्यते ब्रह्म॒हत्यया । नरेश्वर! तदनन्तर तीर्थसेवी मनुष्य राजगृहको जाय। वहाँ स्नान करके वह कक्षीवान्‌के समान प्रसन्न होता है। उस तीर्थमें पवित्र होकर पुरुष यक्षिणीदेवीका नैवेद्य भक्षण करे। यक्षिणीके प्रसादसे वह ब्रह्महत्यासे मुक्त हो जाता है

yakṣiṇyāstu prasādena mucyate brahmahatyayā | nareśvara! tadanantaraṁ tīrthasevī manuṣyo rājagṛhako jāyate | tatra snātvā sa kakṣīvān iva prasanno bhavati | tasmin tīrthe pavitraḥ san puruṣo yakṣiṇīdevyā naivedya-bhakṣaṇaṁ kuryāt | yakṣiṇī-prasādena sa brahmahatyāyāḥ pramucyate |

غُولستیہ نے کہا: اے نریشور! یکشِنی کے پرساد (فضل) سے آدمی برہماہتیا (برہمن کے قتل) کے گناہ سے چھوٹ جاتا ہے۔ اس کے بعد تیرتھ سیوا کرنے والا شخص راجگِرہ نامی مقام پر جاتا ہے۔ وہاں اشنان کر کے وہ ککشیوان کی مانند شادمان ہوتا ہے۔ اس تیرتھ میں پاک ہو کر یکشِنی دیوی کے نَیویدیہ (متبرک نذر) کو تناول کرے۔ یکشِنی کے انُگرہ سے وہ برہماہتیا کے بوجھ سے آزاد ہو جاتا ہے۔

यक्षिण्याःof the Yakṣiṇī
यक्षिण्याः:
Sampradana
TypeNoun
Rootयक्षिणी
FormFeminine, Genitive, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्रसादेनby (her) grace/favor
प्रसादेन:
Karana
TypeNoun
Rootप्रसाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
मुच्यतेis released/freed
मुच्यते:
TypeVerb
Rootमुच्
FormPresent, Passive, Third, Singular
ब्रह्महत्ययाfrom brahmin-slaying (the sin of Brahmahatyā)
ब्रह्महत्यया:
Apadana
TypeNoun
Rootब्रह्महत्या
FormFeminine, Instrumental, Singular

घुलस्त्य उवाच

G
Ghūlastya (speaker)
Y
Yakṣiṇī (goddess/spirit)
N
Nareśvara (the king addressed)
R
Rājagṛha (place)
K
Kakṣīvān (ṛṣi)

Educational Q&A

Even the gravest moral stain (brahmahatyā) is portrayed as remediable through disciplined pilgrimage, ritual purification, and humble reception of divine grace (prasāda), emphasizing restoration and responsibility rather than despair.

Ghūlastya instructs the king about a specific tīrtha associated with a Yakṣiṇī: a pilgrim goes to Rājagṛha, bathes to become purified and joyful, then partakes of the deity’s naivedya; by the Yakṣiṇī’s favor he is said to be freed from brahmahatyā.