मा तात साहसं कार्षीमम पूर्वपरिग्रह: । प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय तत: पिब हरस्व च
vaiśaṃpāyana uvāca |
mā tāta sāhasaṃ kārṣīr mama pūrva-parigrahaḥ |
praśnān uktvā tu kaunteya tataḥ piba haraś ca ||
dharmaputro mahābāhur vilalāpa suvistaram ||
وَیشَمپایَن نے کہا: “بیٹے، جلدبازی کا ساہس نہ کرنا۔ اس پانی پر میرا پہلے ہی حق ہے۔ اے کُنتی کے بیٹے، پہلے میرے سوالوں کے جواب دو؛ پھر پانی پیو—اور ساتھ لے بھی جاؤ۔” ارْجُن مردہ پڑا تھا؛ اس کی کمان اور تیر بکھرے ہوئے تھے۔ بھیم سین، نکُل اور سہ دیو بھی بے جان، بے حرکت پڑے تھے۔ یہ دیکھ کر مہاباہو دھرم پُتر یُدھشٹھِر نے تپتے بھاری سانس بھرے؛ غم کے آنسو آنکھوں سے اُمڈ کر اسے بھگو گئے۔ بھائیوں کو یوں گرا ہوا دیکھ کر وہ گہری فکر میں ڈوب گیا اور دیر تک نوحہ کرتا رہا۔
वैशग्पायन उवाच
The verse stresses ethical restraint: do not act on impulse even in urgent need. One must respect rightful claim and submit to a moral test (answering questions) before taking what is desired—an early framing of dharma as self-control, accountability, and right conduct.
In the Yakṣa-prashna setting, Yudhiṣṭhira reaches the water after his brothers have drunk and fallen lifeless. A hidden guardian voice forbids him to drink, asserting prior claim and demanding answers to questions first. Yudhiṣṭhira, grieving, is nevertheless directed toward a dharmic dialogue rather than rash action.