Shloka 6
अरण्यकपर्व — मार्कण्डेयकथिते रामविजयः, सीताशुद्धिः, अयोध्याप्रत्यागमनवर्णनम्
Rāma’s victory, Sītā’s vindication, and return to Ayodhyā as told by Mārkaṇḍeya
Devanagari script
मार्कण्डेय उवाच अजो नामाभवद् राजा महानिक्ष्वाकुवंशज: । तस्य पुत्रो दशरथ: शश्रृत्स्वाध्यायवाउछुचि:,मार्कण्डेयजीने कहा--राजन्! इक्ष्वाकुवंशमें अज नामसे प्रसिद्ध एक महान् राजा हो गये हैं। उनके पुत्र थे दशरथ, जो सदा स्वाध्यायमें संलग्न रहनेवाले और पवित्र थे
Translation
مارکنڈیہ نے کہا—اے راجن! اِکشواکو وَنش میں ‘اَج’ نام کا ایک عظیم بادشاہ ہوا۔ اس کا بیٹا دشرَتھ تھا—پاکیزہ اور ہمیشہ سوادھیائے میں مشغول رہنے والا۔
Word by Word
मार्कण्डेयःMarkandeya
मार्कण्डेयः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
अजःAja (name of a king)
अजः:
Karta
TypeNoun
Rootअज
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनामन्
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महान्great
महान्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
इक्ष्वाकुवंशजःborn in the Ikshvaku lineage
इक्ष्वाकुवंशजः:
TypeAdjective
Rootइक्ष्वाकुवंशज
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/of that (king)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
दशरथःDasharatha
दशरथः:
Karta
TypeNoun
Rootदशरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
शश्वत्always
शश्वत्:
TypeIndeclinable
Rootशश्वत्
स्वाध्यायवान्possessed of self-study (Vedic study)
स्वाध्यायवान्:
TypeAdjective
Rootस्वाध्यायवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
शुचिःpure
शुचिः:
TypeAdjective
Rootशुचि
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes