Previous Verse
Next Verse

Shloka 236

Jayadratha Approaches Draupadī in the Forest

Hospitality, Persuasion, and Reproach

अज्ञातैर्यदि वा ज्ञातै: कर्तव्यं नूपते: प्रियम्‌ | कुरुश्रेष्ठ॒ जो राजकीय सेनामें रहकर जीविका चलाते हैं तथा राजाके राज्यमें निवास करते हैं

ajñātair yadi vā jñātaiḥ kartavyaṃ nṛpateḥ priyam | kuruśreṣṭha ye rājikī-senāyāṃ sthitvā jīvikāṃ calayanti tathā rājñaḥ rājyamadhye nivasanti, te jñātā vā ajñātā vā; teṣāṃ kartavyaṃ yat sadā rājñaḥ priyam ācaret ||

کرن نے کہا—جو لوگ راجہ کی فوج میں رہ کر روزی کماتے ہیں اور راجہ کی سلطنت میں سکونت رکھتے ہیں، وہ معروف ہوں یا غیر معروف؛ ان کا فرض ہے کہ ہمیشہ راجہ کو خوش رکھنے والا ہی کام کریں۔ اے کوروؤں کے شریشٹھ، ایسے لوگ راج-عنایت اور مملکت کے نظم کو قائم رکھنے والے دھرم کے پابند ہوتے ہیں۔

अज्ञातैःby/with unknown (persons)
अज्ञातैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअज्ञात (ज्ञा धातु से क्त; ‘अज्ञात’ = unknown)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
ज्ञातैःby/with known (persons)
ज्ञातैः:
Karana
TypeAdjective
Rootज्ञात (ज्ञा धातु से क्त; ‘ज्ञात’ = known)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
कर्तव्यम्must be done / is a duty
कर्तव्यम्:
TypeAdjective
Rootकर्तव्य (कृ धातु से तव्यत्; ‘to be done’)
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
उपतेःof the lord/king
उपतेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootउपति (पति-शब्द; ‘lord/king’)
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रियम्what is pleasing / a pleasing act
प्रियम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootप्रिय
FormNeuter, Accusative, Singular

कर्ण उवाच

K
Karna
K
Kuruśreṣṭha (addressed Kuru prince/elder)
N
nṛpati (the king)
R
rājikī senā (royal army)
R
rājya (the kingdom)

Educational Q&A

Those who earn their livelihood under royal protection—especially within the king’s army and territory—incur an obligation of rājadharma: to act in ways that support the ruler and preserve the stability of the realm, regardless of personal fame or anonymity.

Karna is articulating a principle of political and social duty: subjects and soldiers living within a king’s domain should maintain conduct that pleases and supports the king, framing loyalty as a normative obligation tied to residence and livelihood.