Shloka 27
आरण्यकपर्वणि अध्यायः २१६ — इन्द्र-स्कन्द-संमुखता वज्रप्रहारश्च
Indra approaches Skanda; vajra strike and the arising of Viśākha
Devanagari script
भूमौ निपतितो ब्रह्म॒न्नुवाच प्रतिनादयन् । नापराध्याम्यहं किंचित् केन पापमिदं कृतम्
Translation
اے برہمن! تیر لگتے ہی وہ مُنی زمین پر گر پڑا اور اپنے دردناک نعرے سے جنگل کو گونجاتا ہوا بولا—“ہائے! میں نے کسی کا کوئی قصور نہیں کیا؛ پھر یہ پاپ کا کام کس نے کیا؟”
Word by Word
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
निपतितःhaving fallen
निपतितः:
Karta
TypeVerb
Rootनि-पत्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
ब्रह्मन्O brahmin / O revered one
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
प्रतिनादयन्resounding / crying aloud
प्रतिनादयन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति-नद्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अपराध्यामिI commit an offense / I do wrong
अपराध्यामि:
TypeVerb
Rootअपराध्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
किंचित्anything / at all
किंचित्:
TypeIndeclinable
Rootकिंचित्
केनby whom? / with what?
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
पापम्sin / evil deed
पापम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाप
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
कृतम्done / committed
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
ब्रह्मO brahmin / O revered one
ब्रह्म:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes