Shloka 13
आरण्यकपर्वणि अध्यायः २१६ — इन्द्र-स्कन्द-संमुखता वज्रप्रहारश्च
Indra approaches Skanda; vajra strike and the arising of Viśākha
Devanagari script
मातापित्रो: सकाशं हि गत्वा त्वं द्विजसत्तम । अलन्द्रितः कुरु क्षिप्रं मातापित्रोर्हि पूजनम् । अत: परमहं धर्म नानन््यं पश्यामि कंचन
Translation
شکاری نے کہا: “اے دْوِجِ برتر! ماں باپ کے پاس جاؤ، سستی ترک کرو، اور فوراً اُن کی پوجا و خدمت میں لگ جاؤ۔ اس سے بڑھ کر میں کوئی اور دھرم نہیں دیکھتا۔”
Word by Word
माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
पित्रोःof (the) two parents
पित्रोः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Dual
सकाशम्to the presence of; near
सकाशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसकाश
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
द्विजसत्तमO best of the twice-born (brahmin)
द्विजसत्तम:
TypeNoun
Rootद्विज-सत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
अलन्द्रितःnot sluggish; without laziness
अलन्द्रितः:
TypeAdjective
Rootअलन्द्रित
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुdo; perform
कुरु:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
माताof the parents (mother...)
माता:
Sampradana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Genitive, Dual
पित्रोःof the parents (father...)
पित्रोः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Dual
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पूजनम्worship; honoring
पूजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूजन
FormNeuter, Accusative, Singular
अतःtherefore; from this
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
परमम्highest; supreme
परमम्:
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Accusative, Singular
धर्मम्duty; righteousness
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अन्यम्another
अन्यम्:
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Accusative, Singular
पश्यामिI see
पश्यामि:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
कञ्चनanyone/anything (at all)
कञ्चन:
Karma
TypePronoun
Rootक
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes