Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris

Udyoga-parva 94

लोकस्येश्वरतां भूय: शन्रुभि क्षाप्यधृष्यताम्‌ । प्राप्स्यसि त्वममित्रध्न सहित: कुरुपाण्डवै:

lokasyeśvaratāṃ bhūyaḥ śatrubhiḥ kṣāpyadhṛṣyatām | prāpsyasi tvam amitradhna sahitaḥ kuru-pāṇḍavaiḥ śatrusūdana nareśa ||

وَیشَمپایَن نے کہا—اے دشمنوں کے قاتل بادشاہ! اگر تم کوروؤں اور پانڈوؤں کے ساتھ متحد رہو تو تم پھر سے سارے جہان کی فرمانروائی پاؤ گے اور دشمنوں کے لیے ناقابلِ تسخیر ہو جاؤ گے۔

लोकस्यof the world
लोकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
ईश्वरताम्lordship, sovereignty
ईश्वरताम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश्वरता
FormFeminine, Accusative, Singular
भूयःagain, once more
भूयः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootभूयस्
शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Instrumental, Plural
क्षाप्यhaving destroyed/removed
क्षाप्य:
Karma
TypeVerb
Rootक्षप्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
अधृष्यताम्invincibility, being unassailable
अधृष्यताम्:
Karma
TypeNoun
Rootअधृष्यता
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राप्स्यसिyou will attain
प्राप्स्यसि:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormSimple Future (Luṭ), Second, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
अमित्रध्नO slayer of foes
अमित्रध्न:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअमित्रध्न
FormMasculine, Vocative, Singular
सहितःtogether (with), accompanied
सहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुपाण्डवैःwith the Kurus and the Pāṇḍavas
कुरुपाण्डवैः:
Karana
TypeNoun
Rootकुरु-पाण्डव
FormMasculine, Instrumental, Plural
शत्रुसूदनO destroyer of enemies
शत्रुसूदन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशत्रुसूदन
FormMasculine, Vocative, Singular
नरेशO king
नरेश:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनरेश
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
nareśa (the king addressed)
K
Kurus
P
Pāṇḍavas
E
enemies (śatru/amitra)

Educational Q&A

Legitimate and stable sovereignty is portrayed as arising from unity and rightful alliance; reconciliation among kin (Kurus and Pāṇḍavas) is framed as the ethical path that restores strength and makes the ruler secure against hostile forces.

Vaiśampāyana narrates a reassurance or exhortation to a king: by remaining together with both Kuru and Pāṇḍava factions, he will regain overarching kingship and become effectively invincible to enemies—highlighting the political stakes of concord versus division.