Shloka 72

Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)

Devanagari script

जीवनाशं प्रणष्टानां श्राद्ध कुर्वन्ति मानवा: । अर्थतस्ते मम मृतास्तेषां चाहं जनार्दन,“जनार्दन! जो लोग प्राणोंका नाश होनेसे अदृश्य होते हैं, उनके लिये मनुष्य श्राद्ध करते हैं। यदि मृत्युका अर्थ अदृश्य हो जाना ही है तो मेरे लिये पाण्डव मर गये हैं और मैं भी उनके लिये मर चुकी हूँ

Transliteration

vaiśampāyana uvāca |

jīvanāśaṃ praṇaṣṭānāṃ śrāddhaṃ kurvanti mānavāḥ |

arthataste mama mṛtāsteṣāṃ cāhaṃ janārdana ||

Translation

اے جناردن! جن کے پران نَشٹ ہو جانے سے وہ نظر سے اوجھل ہو جاتے ہیں، لوگ اُن کے لیے شرادھ کرتے ہیں۔ اگر ‘موت’ کا مطلب بس یہی ہے کہ آدمی دکھائی نہ دے، تو میرے لیے پانڈو مردہ ہیں—اور اُن کے لیے میں بھی مردہ کے برابر ہوں۔

Word by Word

जीवनाशम्destruction of life (death)

प्रणष्टानाम्of those who have perished/disappeared

श्राद्धम्śrāddha rite (funeral offering)

कुर्वन्तिdo/perform

मानवाःpeople/humans

अर्थतःin meaning; as to the sense

तेthey/those

ममof me / for me

मृताःdead

तेषाम्of them / for them

चand

अहम्I

जनार्दनO Janārdana (Krishna)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Janārdana (Kṛṣṇa)

Pāṇḍavas

Śrāddha (rite)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes