Shloka 5

कुन्ती-विलापः तथा गोविन्द-आश्वासनम्

Kuntī’s Lament and Govinda’s Consolation

Devanagari script

स वै पथि समागम्य भीष्मेणाक्लिष्टकर्मणा । द्रोणेन धार्तराष्ट्रैश्न तैर्वृतो नगरं ययौ,अनायास ही महान्‌ पराक्रम कर दिखानेवाले भीष्म तथा द्रोणाचार्यसे मार्गमें ही मिलकर धृतराष्ट्रपुत्रोंसे घिरे हुए भगवान्‌ श्रीकृष्णने नगरमें प्रवेश किया

Transliteration

sa vai pathi samāgamya bhīṣmeṇākliṣṭa-karmaṇā | droṇena dhārtarāṣṭraiś ca tair vṛto nagaraṃ yayau ||

Translation

راستے ہی میں وہ بھیشم—جن کے کارنامے بےتکلف اور بےآزار تھے—اور درون سے ملے؛ پھر دھرتراشٹر کے بیٹوں کے گھیرے میں شری کرشن شہر میں داخل ہوئے۔

Word by Word

• सः: he (that person)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वै: indeed
• Type: Indeclinable
• Root: वै

• पथि: on the road
• पथि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पथ्
• Form: Masculine, Locative, Singular

• समागम्य: having met
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम्
• Form: Absolutive (Gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite

• भीष्मेण: with Bhishma
• भीष्मेण: Karana
• Type: Noun
• Root: भीष्म
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• अक्लिष्टकर्मणा: by/with (one) of unwearied deeds
• अक्लिष्टकर्मणा: Karana
• Type: Adjective
• Root: अक्लिष्टकर्मन्
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• द्रोणेन: with Drona
• द्रोणेन: Karana
• Type: Noun
• Root: द्रोण
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• धार्तराष्ट्रैः: by/with the sons of Dhritarashtra
• धार्तराष्ट्रैः: Karana
• Type: Noun
• Root: धार्तराष्ट्र
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• तैः: by them
• तैः: Karana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• वृतः: surrounded
• Type: Verb
• Root: वृत (क्त, √वृ 'to cover/surround')
• Form: Past passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular

• नगरम्: to the city
• नगरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नगर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• ययौ: went
• Type: Verb
• Root: या
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Bhīṣma
• Droṇa
• Dhṛtarāṣṭra's sons (Dhārtarāṣṭras / Kauravas)
• Kṛṣṇa
• Hastināpura (implied by 'the city')