Shloka 11

कुरुसभायां केशवागमन-सत्कारविधानम् / Preparations to Honor Keśava at the Kuru Court

Devanagari script

यत्र यत्र च वार्ष्णेयो वर्तते पथि भारत । तत्र तत्र सुखो वायु: सर्व चासीत्‌ प्रदक्षिणम्‌,भारत! वृष्णिनन्दन श्रीकृष्ण मार्गमें जहाँ-जहाँ रहते थे, वहाँ-वहाँ सुखदायिनी वायु चलती थी और सभी शुभ शकुन उनके दाहिने भागमें प्रकट होते थे

Transliteration

yatra yatra ca vārṣṇeyo vartate pathi bhārata | tatra tatra sukho vāyuḥ sarvaṃ cāsīt pradakṣiṇam ||

Translation

ویشَمپایَن نے کہا—اے بھارت! جہاں جہاں وارشنیہ (شری کرشن)، وِرشنیوں کے دلارا، راہ میں گزرتا، وہاں وہاں خوشگوار نرم ہوا چلتی، اور تمام مبارک شگون اس کے دائیں جانب ظاہر ہوتے۔

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र
• Form: indeclinable (locative adverb)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र
• Form: indeclinable (locative adverb)

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: indeclinable

• वार्ष्णेयः: the Vārṣṇeya (Krishna, descendant of Vṛṣṇi)
• वार्ष्णेयः: Karta
• Type: Noun
• Root: वार्ष्णेय
• Form: masculine, nominative, singular

• वर्तते: moves/abides/is present
• Type: Verb
• Root: वृत्
• Form: present, 3rd person, singular, Ātmanepada

• पथि: on the path/road
• पथि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पथ्
• Form: masculine, locative, singular

• भारत: O Bhārata
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: masculine, vocative, singular

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र
• Form: indeclinable (locative adverb)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र
• Form: indeclinable (locative adverb)

• सुखः: pleasant, agreeable
• Type: Adjective
• Root: सुख
• Form: masculine, nominative, singular (agreeing with वायुः)

• वायुः: wind
• वायुः: Karta
• Type: Noun
• Root: वायु
• Form: masculine, nominative, singular

• सर्वम्: everything; all (things)
• सर्वम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: neuter, nominative, singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: indeclinable

• आसीत्: was
• Type: Verb
• Root: अस्
• Form: imperfect (past), 3rd person, singular, Parasmaipada

• प्रदक्षिणम्: rightward; auspicious (favorable omens on the right)
• Type: Adjective
• Root: प्रदक्षिण
• Form: neuter, nominative, singular (predicate to सर्वम्)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Vārṣṇeya (Śrī Kṛṣṇa)
• Bhārata