Shloka 46

अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्

Omens and Reception During Keśava’s Departure

Devanagari script

अभिवाद्याथ सा कृष्ण त्वया मद्गचनाद्‌ विभो । धृतराष्ट्रश्न कौरव्यो राजानश्न वयोडधिका:

Transliteration

abhivādyātha sā kṛṣṇa tvayā madgacanād vibho | dhṛtarāṣṭraś ca kauravyo rājānaś ca vayodhikāḥ ||

Translation

اے کرشن، اے قادرِ مطلق! اس نے آپ کو آداب کیا اور میرے روانہ ہونے کے ساتھ ہی وہ چلی گئی۔ اور کوروَ راجا دھرتراشٹر اور دوسرے عمر رسیدہ راجے بھی (اسی طرح) رخصت ہوئے۔

Word by Word

• अभिवाद्य: having saluted
• अभिवाद्य: Karma
• Type: Verb
• Root: अभि√वद्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• सा: she
• सा: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• कृष्ण: O Krishna
• Type: Noun
• Root: कृष्ण
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• त्वया: by you / with you
• त्वया: Karana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: —, Instrumental, Singular

• मत्: from me
• मत्: Apadana
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: —, Ablative, Singular

• गमनात्: from (your) going/departure
• गमनात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: गमन
• Form: Neuter, Ablative, Singular

• विभो: O mighty one / O Lord
• Type: Noun
• Root: विभु
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• धृतराष्ट्रः: Dhritarashtra
• धृतराष्ट्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• कौरव्यः: the Kaurava (scion of Kuru)
• कौरव्यः: Karta
• Type: Adjective
• Root: कौरव्य
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजानः: kings
• राजानः: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• वयः: age
• Type: Noun
• Root: वयस्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• अधिकाः: elder / superior (in age)
• अधिकाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अधिक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

युधिष्ठिर उवाच

Characters & Entities

• युधिष्ठिर (Yudhiṣṭhira)
• कृष्ण (Kṛṣṇa)
• धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra)
• कौरव (Kaurava lineage)
• राजानः (kings/royal elders)