Shloka 9

शिल्पिभिविविधैश्वैव क्रीडास्तत्र प्रयोजिता: । तत्र वस्त्राणि माल्यानि भक्ष्यं पेयं च सत्कृतम्‌,नाना प्रकारके शिल्पियोंने उनमें अनेकानेक क्रीड़ा-विहारके स्थान बनाये थे। वहाँ भाँति-भाँतिके वस्त्र, मालाएँ, खाने-पीनेके सामान तथा सत्कारकी अन्यान्य वस्तुएँ रखी गयी थीं

śilpibhir vividhaiś caiva krīḍās tatra prayojitāḥ | tatra vastrāṇi mālyāni bhakṣyaṁ peyaṁ ca satkṛtam ||

وہاں طرح طرح کے ماہر کاریگروں نے کھیل تماشے اور تفریح کے لیے گوناگوں جگہیں اور سامان آراستہ کر رکھا تھا۔ وہاں مختلف قسم کے کپڑے، ہار، کھانے پینے کی چیزیں اور مہمان نوازی و اکرام کے لیے دوسری ضروریات بھی باقاعدہ رکھ دی گئی تھیں۔

शिल्पिभिःby artisans/craftsmen
शिल्पिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशिल्पिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
विविधैःvarious, diverse
विविधैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Instrumental, Plural
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
क्रीडाःsports/plays; amusements
क्रीडाः:
Karma
TypeNoun
Rootक्रीडा
FormFeminine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
प्रयोजिताःwere arranged/organized
प्रयोजिताः:
TypeVerb
Rootप्र-युज्
FormFeminine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वस्त्राणिgarments, clothes
वस्त्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootवस्त्र
FormNeuter, Nominative, Plural
माल्यानिgarlands
माल्यानि:
Karta
TypeNoun
Rootमाल्य
FormNeuter, Nominative, Plural
भक्ष्यम्food (edibles)
भक्ष्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootभक्ष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
पेयंdrink (beverage)
पेयं:
Karta
TypeNoun
Rootपेयं
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सत्कृतम्was duly prepared/arranged; was honored
सत्कृतम्:
TypeVerb
Rootसम्-कृ
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Ś
śilpin (artisans/craftsmen)
K
krīḍā (recreational venues/arrangements)
V
vastra (garments)
M
mālya (garlands)
B
bhakṣya (food)
P
peya (drink)
S
satkāra/satkṛti (hospitality/honoring)

Educational Q&A

The verse highlights satkāra—proper hospitality and respectful reception—as a marker of dharma in public and royal settings: resources and comforts are arranged not merely for pleasure but to honor guests and maintain social propriety.

The narrator describes a prepared venue where many artisans have set up diverse recreational arrangements, and where garments, garlands, food, drink, and other items for honoring visitors have been kept ready.