उद्योगपर्व — अध्याय ७७: पुरुषकार–दैवसंयोगः तथा दुष्टमन्त्रपरामर्शस्य राजनैतिक-परिणामः
Human Effort, Contingency, and the Political Effects of Corrupt Counsel
शर्म तैः सह वा नो<सस््तु तव वा यच्चिकीर्षितम् | विचार्यमाणो यः: कामस्तव कृष्ण स नो गुरु: । न स नार्हति दुष्टात्मा वध॑ ससुतबान्धव:
arjuna uvāca |
śarma taiḥ saha vā no 'stu tava vā yac cikīrṣitam |
vicāryamāṇo yaḥ kāmas tava kṛṣṇa sa no guruḥ |
na sa nārhati duṣṭātmā vadhaṃ sa-suta-bāndhavaḥ |
upāyena nṛśaṃsena hatā durdyūta-devinā ||
ہماری ان کوروؤں کے ساتھ صلح ہو یا آپ جو کچھ کرنا چاہیں وہی ہو۔ اے کرشن! غور و فکر کے بعد ہم اسی نتیجے پر پہنچے ہیں کہ آپ کی جو خواہش ہو وہی ہمارے لیے رہنما و مقتدا ہے، قابلِ عزت اور قابلِ قبول۔ وہ بدباطن دُریودھن اپنے بیٹوں اور رشتہ داروں سمیت صرف قتل کے ہی لائق ہے—جسے دھرم پتر یُدھشٹھِر کے پاس آئی ہوئی شاہانہ دولت و شان دیکھ کر برداشت نہ ہوا۔ پھر جب فریب کے جُوئے کا سہارا لینے والے اس سنگدل نے دیکھا کہ کوئی دھرم کے مطابق طریقہ—جنگ وغیرہ—اسے کامیابی نہیں دے سکتا، تو اس نے مکارانہ تدبیر سے وہ دولت چھین لی۔
अर्जुन उवाच
Arjuna frames ethical clarity around means and ends: deceitful acquisition (through rigged gambling) is adharma and merits punishment, while rightful action should proceed under wise guidance. He also expresses disciplined deference to Kṛṣṇa’s judgment, treating Kṛṣṇa’s considered resolve as authoritative for righteous action.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Arjuna tells Kṛṣṇa that whether peace with the Kauravas occurs or another course is chosen, Kṛṣṇa’s decision should be followed. He then denounces Duryodhana for intolerantly coveting Yudhiṣṭhira’s prosperity and for using deceitful dice-play to seize wealth, concluding that such wrongdoing makes Duryodhana (with his faction) deserving of death.