Shloka 3
उद्योगपर्व — अध्याय 70: युधिष्ठिरस्य शान्त्युपायविचारः
Yudhiṣṭhira’s Deliberation on Peace-Means
समुद्यन्तं सात्वतमेकवीरं प्रणेतारमृषभं यादवानाम् | निहन्तारं क्षोभणं शात्रवाणां मुछ्चन्तं च द्विषतां वै यशांसि,संसारके अद्वितीय वीर, सात्वतकुलके श्रेष्ठ पुरुष, यदुवंशियोंके माननीय नेता, शत्रुपक्षके योद्धाओंको क्षुब्ध करके उनका संहार करनेवाले तथा वैरियोंके यशको बलपूर्वक छीन लेनेवाले वे भगवान् श्रीकृष्ण यहाँ उदित होंगे (और नेत्रवाले लोग उनका दर्शन करके धन्य हो जायाँगे)
samudyantaṁ sātvatam ekavīraṁ praṇetāram ṛṣabhaṁ yādavānām | nihantāraṁ kṣobhaṇaṁ śātravāṇāṁ muñcantaṁ ca dviṣatāṁ vai yaśāṁsi ||
دھرتراشٹر نے کہا—یہاں بھگوان شری کرشن جلوہ گر ہو رہے ہیں—ساتوتوں کے یکتا و بے مثال سورما، یادوؤں کے سردار اور برگزیدہ پیشوا؛ جو دشمن لشکر کو ہلا کر مخالف جنگجوؤں کو نیست و نابود کرتا ہے اور اپنے دشمنوں کی ناموری کو زور سے چھین لیتا ہے۔ اہلِ نظر اس کے دیدار سے سرفراز ہوں گے۔
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse frames righteous leadership as both protective and corrective: a dharmic leader may need to unsettle and defeat hostile forces, and the ‘fame’ of aggressors is not inherently worthy—unjust glory can be taken away when confronted by a superior moral and strategic power.
Dhṛtarāṣṭra describes Kṛṣṇa’s arrival/appearance with heightened admiration and apprehension, portraying him as the unrivaled Yādava leader whose presence can shake the enemy camp and overturn the opponents’ prestige—setting the tone for the tense diplomacy and impending conflict of the Udyoga Parva.