Shloka 1
धृतराष्ट्रस्य बलाबलचिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Strength and Preference for Śama
अड-#--#क्रञ षष्टितमो< ध्याय: धृतराष्ट्रके द्वारा कौरव-पाण्डवोंकी शक्तिका तुलनात्मक वर्णन वैशम्पायन उवाच संजयस्य वच: श्र॒त्वा प्रज्ञाचक्षुर्जनेश्वर: । ततः संख्यातुमारेभे तद्गूग्ो गुणदोषत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! संजयकी बात सुनकर प्रज्ञाचक्षु राजा धृतराष्ट्रने उसके वचनके गुण-दोषका विवेचन आरम्भ किया
vaiśampāyana uvāca | sañjayasya vacaḥ śrutvā prajñācakṣur janeśvaraḥ | tataḥ saṅkhyātum ārebhe tad guṇadoṣataḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا—اے جنمیجَے! سنجے کی بات سن کر، بصیرت کی آنکھوں والے مردُموں کے فرمانروا دھرتراشٹر نے پھر اس کلام کے محاسن و معایب پر غور کرتے ہوئے حساب لگانا شروع کیا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights discernment (prajñā) as a form of ‘sight’: one should evaluate counsel and circumstances by weighing merits and faults (guṇa–doṣa), rather than reacting impulsively or through attachment.
After hearing Sañjaya’s report, King Dhṛtarāṣṭra begins a comparative assessment—interpreting and judging what he has heard—setting up the broader discussion of the relative strengths and weaknesses of the Kauravas and Pāṇḍavas.