Shloka 58
Dhṛtarāṣṭra–Duryodhana Dialogue on Peace and the Refusal of Compromise
वैशम्पायनजी कहते हैं--महाराज जनमेजय! राजा धृतराष्ट्रने वहाँ बैठे हुए समस्त भूपालोंसे उपर्युक्त बातें कहकर उन्हें समझा-बुझाकर पुन: संजयसे पूछा ।। इति श्रीमहाभारते उद्योगपर्वणि यानसंधिपर्वणि धृतराष्ट्रवाक्येडष्टपञ्चाशत्तमो5 ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्ाभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत यानसंधिपर्वमें धृतराष्ट्रवाक्यविषयक अद्डावनवाँ अध्याय पूरा हुआ
vaiśampāyana uvāca—mahārāja janamejaya! rājā dhṛtarāṣṭraḥ tatra niṣaṇṇān sarvān bhūpālān uparyuktāḥ kathāḥ kathayitvā tān samyak samāśvāsya punaḥ sañjayaṃ papraccha. iti śrīmahābhārate udyogaparvaṇi yānasaṃdhiparvaṇi dhṛtarāṣṭravākye ’ṣṭapañcāśattamo ’dhyāyaḥ. evaṃ śrīmahābhārate udyogaparvaṇo ’ntargate yānasaṃdhiparvaṇi dhṛtarāṣṭravākyaviṣayako ’dhyāyaḥ samāptaḥ.
ویشَمپاین نے کہا—اے مہاراج جنمیجَے! بادشاہ دھرتراشٹر نے وہاں بیٹھے ہوئے تمام بھوپالوں سے مذکورہ باتیں کہہ کر انہیں سمجھایا اور دل بندھایا، پھر اس نے دوبارہ سنجے سے سوال کیا۔ یوں شری مہابھارت کے اُدیوگ پَرو کے تحت یان-سندھی پَرو میں ‘دھرتراشٹر کے کلام’ سے متعلق اٹھاونواں ادھیائے مکمل ہوا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical duty of a king to deliberate with other rulers, offer reassurance, and seek informed counsel before decisive action—especially in a crisis that may lead to war.
In the frame narration, Vaiśampāyana tells Janamejaya that Dhṛtarāṣṭra, after addressing and settling the assembled kings, turns back to Sañjaya to ask further questions; the chapter then formally concludes with a colophon.