Shloka 29
उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः
Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra
Devanagari script
जेतुं समग्रां सेनां मे वासवो5पि न शकक््नुयात् । हन्तुक्षय्यरूपेयं ब्रद्म॒णो5पि स्वयम्भुवः
Transliteration
jetuṁ samagrāṁ senāṁ me vāsavo ’pi na śaknu yāt | hantuṁ kṣayyārūpeyāṁ brahmaṇo ’pi svayambhuvaḥ ||
Translation
میری پوری فوج کو فتح کرنا واسَو (اندر) کے لیے بھی ممکن نہیں۔ یہ لشکر ہلاکت و تباہی کی فطرت رکھتا ہے؛ خود سَویَمبھُو برہما بھی اسے قتل نہیں کر سکتے۔
Word by Word
जेतुम्to conquer
जेतुम्:
Karma
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formतुमुन् (infinitive), परस्मैपद-भाव
समग्राम्entire, whole
समग्राम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मेmy
मे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शक्नुयात्could be able
शक्नुयात्:
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formविधिलिङ्, potential/optative, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन् (infinitive), परस्मैपद-भाव
क्षय्यरूपाhaving a perishable/destructible form
क्षय्यरूपा:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षय्यरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इयम्this (she/it)
इयम्:
Karta
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
स्वयम्भुवःthe Self-born (Brahmā)
स्वयम्भुवः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
D
DuryodhanaV
Vāsava (Indra)S
Svayambhū BrahmāD
Duryodhana's army (senā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes