Shloka 24

Udyoga-parva Adhyāya 50 — Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Bhīmasena (भीमसेनभयवर्णनम्)

Devanagari script

निष्कर्णामायसी स्थूलां सुपार्श्वा काउ्चनीं गदाम्‌ | शतघ्नीं शतनिर्हादां कथं शक्ष्यन्ति मे सुता:,उसकी लोहेकी गदा सीधी, मोटी, सुन्दर पार्श्चभागवाली और सुवर्णसे विभूषित है, वह शत-शत वज्रपातके समान बड़े जोरसे आवाज करती और एक ही चोटमें सैकड़ोंको मार डालती है। मेरे बेटे उसका आघात कैसे सह सकेंगे?

Transliteration

niṣkarṇāmāyasīṁ sthūlāṁ supārśvāṁ kāñcanīṁ gadām | śataghnīṁ śatanirghādāṁ kathaṁ śakṣyanti me sutāḥ ||

Translation

دھرتراشٹر نے کہا—اس کی لوہے کی گدا سیدھی، بھاری، خوش تراش پہلوؤں والی اور سونے سے آراستہ ہے؛ اس کی گرج سو سو بجلیوں کے کڑکنے جیسی ہے، اور ایک ہی ضرب میں سینکڑوں کو گرا دیتی ہے۔ میرے بیٹے اس کا وار کیسے سہہ سکیں گے؟

Word by Word

निष्कर्णाम्having projecting/extended ears/handles (lit. with 'niṣkarṇa')

आयसीम्made of iron

स्थूलाम्thick, massive

सुपार्श्वाम्having fine sides/flanks

काञ्चनीम्golden, adorned with gold

गदाम्mace

शतघ्नीम्a 'hundred-slayer' weapon; deadly mace/club

शतनिर्हादाम्having a hundredfold roar/resounding greatly

कथम्how

शक्ष्यन्तिwill be able

मेof me, my

सुताःsons

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

Dhṛtarāṣṭra

the Kauravas (my sons)

iron mace (gadā)

śataghnī (hundred-slaying weapon/epithet)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes