Shloka 26
Chapter 49: Sañjaya’s Enumeration of the Pāṇḍava Coalition (पाण्डवसैन्यसमागम-वर्णनम्)
कृष्णद्वितीयो विक्रम्य तुष्ट्यूर्थ जातवेदस: । अजयद्ू य: पुरा वीरो युध्यमानं पुरंदरम्,जिन वीरशिरोमणिने पहले केवल भगवान् श्रीकृष्णके साथ जाकर अग्निदेवकी तृप्तिके लिये पराक्रम करके अपने साथ युद्ध करनेवाले देवराज इन्द्रको भी पराजित कर दिया, जिन्होंने युद्धके द्वारा पर्वतपर शयन करनेवाले तथा हाथोंमें त्रिशूल लिये रहनेवाले साक्षात् देवाधिदेव महादेव उमापतिको भी संतुष्ट किया था तथा जिन धनुर्धर वीरने समस्त लोकपालोंको भी हराकर अपने वशमें कर लिया, उन्हीं अर्जुनके बलपर पाण्डवलोग युद्धमें आपलोगोंसे भिड़नेको तैयार हैं
sañjaya uvāca | kṛṣṇadvitīyo vikramya tuṣṭyarthaṃ jātavedasaḥ | ajayad yaḥ purā vīro yudhyamānaṃ purandaram ||
سنجے نے کہا—وہ بہادر جس نے کرشن کو اپنا ثانی بنا کر ایک زمانے میں جات ویدس (اگنی دیو) کی تسکین کے لیے پرाकرم دکھایا اور لڑتے ہوئے پورندر اندَر کو بھی شکست دی—اسی ارجن کے زور پر پانڈو تم سے جنگ کے لیے آمادہ ہیں۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how righteous strength is amplified by divine alignment: Arjuna’s proven valor, especially when supported by Kṛṣṇa and directed toward a sacred purpose (appeasing Agni), becomes a moral and strategic foundation for the Pāṇḍavas’ readiness for war.
Sañjaya reminds the Kaurava side of Arjuna’s past exploits—acting with Kṛṣṇa, fulfilling Agni’s desire, and defeating Indra in combat—to emphasize that the Pāṇḍavas are confident and prepared to fight, relying chiefly on Arjuna’s formidable prowess.