Shloka 19
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
महासिंहो गाव इव प्रविश्य गदापाणिर्धारिराष्ट्रानुपेत्य । यदा भीमो भीमरूपो निहन्ता तदा युद्ध धार्तराष्ट्रोडन्वतप्स्यत्,जब भयंकर रूपधारी भीमसेन हाथमें गदा लिये तुम्हारी सेनामें घुसकर धृतराष्ट्रपुत्रोंके पास जाकर उनका उसी प्रकार संहार करने लगेंगे, जैसे महान् सिंह गौओंके झुंडमें घुसकर उन्हें दबोच लेता है, तब दुर्योधनको युद्धके लिये बड़ा पछतावा होगा
mahāsiṁho gāva iva praviśya gadāpāṇir dhārtarāṣṭrān upetya | yadā bhīmo bhīmarūpo nihantā tadā yuddhe dhārtarāṣṭro ’nv-atapsyata ||
سنجے نے کہا—جیسے ایک عظیم شیر گایوں کے ریوڑ میں گھس آتا ہے، ویسے ہی گدا ہاتھ میں لیے، ہیبت ناک صورت والا قاتل بھیم تمہاری فوج میں گھس کر دھرتراشٹر کے بیٹوں کے قریب پہنچے گا اور انہیں کاٹنے لگے گا؛ تب جنگ کے بیچ ہی دُریودھن جلتے پچھتاوے میں تپے گا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral logic of consequence: when conflict is pursued through adharma—pride, obstinacy, and injustice—its fruits are terror and later remorse. Duryodhana’s anticipated regret highlights that refusing timely peace and counsel leads to suffering that cannot be undone once war begins.
Sañjaya foretells to Dhṛtarāṣṭra the battlefield outcome: Bhīma, wielding his mace, will break into the Kaurava ranks and strike down Dhṛtarāṣṭra’s sons, compared to a lion pouncing upon cattle. The prediction culminates in Duryodhana’s future anguish amid the war.