Shloka 2
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
चरन्तं हंसरूपेण महर्षि संशितव्रतम् । साध्या देवा महाप्राज्ञं पर्यपृच्छन्त वै पुरा,प्राचीनकालकी बात है, उत्तम व्रतवाले महाबुद्धिमान् महर्षि दत्तात्रेयजी हंस (परमहंस)-रूपसे विचर रहे थे; उस समय साध्यदेवताओंने उनसे पूछा
carantaṃ haṃsarūpeṇa maharṣiṃ saṃśitavratam | sādhya devā mahāprājñaṃ paryapṛcchanta vai purā ||
قدیم زمانے میں عظیم رِشی دتّاتریہ—جو سخت ریاضت کے عہد میں ثابت قدم تھے—پرَم ہنس (ہنس) کی صورت میں سیر کر رہے تھے۔ اسی عہدِ کہن میں سادھْی دیوتا اس نہایت دانا ہستی کے پاس آئے اور اس سے سوالات کیے۔
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as something approached through humble inquiry: even divine beings seek instruction from a sage who embodies disciplined vows and higher discernment, suggesting that ethical clarity arises from wisdom, restraint, and asking the right questions.
Vidura introduces an ancient episode: a great sage, moving about in the symbolic haṃsa/paramahaṃsa form, is approached by the Sādhya gods, who question him—setting up a didactic dialogue meant to illuminate right conduct and higher truth.