Shloka 108
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
Devanagari script
अनर्थक विप्रवासं गृहे भ्य: पापै: सन्धिं परदाराभिमर्शम् । दम्भं स्तैन्यं पैशुनं मद्यपानं न सेवते यश्च सुखी सदैव,जो घर छोड़कर निरर्थक विदेशवास, पापियोंसे मेल, परस्त्रीगमन, पाखण्ड, चोरी, चुगलखोरी तथा मदिरापान--इन सबका सेवन नहीं करता, वह सदा सुखी रहता है
Transliteration
anarthaka-vipravāsaṁ gṛhebhyaḥ pāpaiḥ sandhiṁ paradārābhimarśam | dambhaṁ stainyaṁ paiśunaṁ madyapānaṁ na sevate yaś ca sukhī sadaiva ||
Translation
جو گھر چھوڑ کر بے فائدہ جلاوطنی اختیار نہیں کرتا، بدکاروں سے میل جول یا سازباز نہیں کرتا، پرائی عورت کی حرمت پامال نہیں کرتا، ریاکاری، چوری، چغلی اور نشہ آور شراب نوشی میں مبتلا نہیں ہوتا—وہ ہمیشہ خوش رہتا ہے۔
Word by Word
अनर्थकpurposeless, futile
अनर्थक:
Karma
TypeAdjective
Rootअनर्थक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
विप्रवासम्living abroad, exile, foreign sojourn
विप्रवासम्:
Karma
TypeNoun
Rootविप्रवास (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
गृहेभ्यःfrom (one's) homes/households
गृहेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative, Plural
पापैःwith sinners/evil people
पापैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
सन्धिम्alliance, association, friendship
सन्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसन्धि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
परदाराभिमर्शम्touching/approaching another's wife (adultery)
परदाराभिमर्शम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरदाराभिमर्श (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
दम्भम्hypocrisy, pretence
दम्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootदम्भ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
स्तैन्यम्theft, stealing
स्तैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्तैन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
पैशुनम्slander, tale-bearing
पैशुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपैशुन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
मद्यपानम्drinking liquor
मद्यपानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमद्यपान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सेवतेpractises/indulges in, resorts to
सेवते:
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
FormPresent, 3rd, Singular, Ātmanepada
यःwho (he who)
यः:
Karta
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सुखीhappy
सुखी:
Karta
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सदैवalways
सदैव:
TypeIndeclinable
Rootसदा + एव (अव्यय)
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes