Shloka 26
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
प्रियं कुर्वन् ब्राह्मणक्षत्रियाणां धर्मशील: पुण्यकृदावसेद् गृहान् । वैश्य अध्ययन करके कृषि, गोरक्षा तथा व्यापारद्वारा धनोपार्जन करते हुए सावधानीके साथ उसकी रक्षा करे। ब्राह्मणों और क्षत्रियोंका प्रिय करते हुए धर्मशील एवं पुण्यात्मा होकर वह गृहस्थाश्रममें निवास करे ।। परिचर्या वन्दनं ब्राह्मणानां नाधीयीत प्रतिषिद्धो5स्य यज्ञ: । नित्योत्थितो भूतये5तन्द्रित: स्या- देवं स्मृतः शूद्रधर्म: पुराण: २६ ।। शूद्र ब्राह्मणोंकी सेवा तथा वन्दना करे, वेदोंका स्वाध्याय न करे। उसके लिये यज्ञका भी निषेध है। वह सदा उद्योगी और आलस्यरहित होकर अपने कल्याणके लिये चेष्टा करे। इस प्रकार शूद्रोंका प्राचीन धर्म बताया गया है
paricaryā vandanaṃ brāhmaṇānāṃ nādhīyīta pratiṣiddho 'sya yajñaḥ | nityotthito bhūtaye 'tandritaḥ syād evaṃ smṛtaḥ śūdradharmaḥ purāṇaḥ || 26 ||
وایو نے کہا—ویشیہ برہمنوں اور کشتریوں کو خوش رکھتا ہوا، دھرم شیل اور پُنّیہ کرم کرنے والا بن کر گِرہستھ آشرم میں رہے۔ اور شودر برہمنوں کی خدمت اور بندگی کرے؛ ویدوں کا سوادھیائے نہ کرے—اس کے لیے یَجْن ممنوع ہے۔ وہ ہمیشہ اپنے کام میں اٹھ کھڑا ہو، سستی سے پاک رہے اور اپنی بھلائی کے لیے کوشش کرے—یوں شودروں کا قدیم دھرم بیان کیا گیا ہے۔
वायुदेव उवाच