Next Verse

Shloka 1

Śikhaṇḍinī’s Marriage Arrangement and the Daśārṇa Envoy’s Accusation (शिखण्डिनी-विवाह-विप्रलम्भ-प्रसङ्गः)

ऑपनआक्रात बछ। अं क्ाज एकनवर्त्याधिकशततमो< ध्याय: ट्रुपदपत्नीका उत्तर, द्रुपदके द्वारा नगररक्षाकी व्यवस्था और देवाराधन तथा शिखण्डिनीका वनमें जाकर स्थूणाकर्ण नामक यक्षसे अपने दुःखनिवारणके लिये प्रार्थना करना भीष्म उवाच तत: शिखण्डिनो माता यथातत्त्वं नराधिप । आचचक्षे महाबाहो भरत्रें कन्‍्यां शिखण्डिनीम्‌,भीष्मजी कहते हैं--महाबाहु नरेश्वर! तब शिखण्डीकी माताने अपने पतिसे यथार्थ रहस्य बताते हुए कहा--“यह पुत्र शिखण्डी नहीं, शिखण्डिनी नामवाली कन्या है

bhīṣma uvāca | tataḥ śikhaṇḍino mātā yathātattvaṃ narādhipa | ācacakṣe mahābāho bhartre kanyāṃ śikhaṇḍinīm ||

بھیشم نے کہا—اے نرادھپ، تب شکھنڈی کی ماں نے حقیقت کو جوں کا توں ظاہر کر دیا۔ اے مہاباہو! اس نے اپنے شوہر سے کہا—“یہ شکھنڈی نام کا بیٹا نہیں؛ یہ شکھنڈِنی نام کی بیٹی ہے۔”

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
ततःthen; thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
शिखण्डिनःof Shikhandin
शिखण्डिनः:
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Genitive, Singular
माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
यथातत्त्वम्as it truly was; in accordance with the facts
यथातत्त्वम्:
TypeIndeclinable
Rootयथा-तत्त्व
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
आचचक्षेtold; related; explained
आचचक्षे:
TypeVerb
Rootचक्ष्
FormPerfect, Third, Singular
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Vocative, Singular
भर्त्रेto (her) husband
भर्त्रे:
Sampradana
TypeNoun
Rootभर्तृ
FormMasculine, Dative, Singular
कन्याम्a girl; daughter
कन्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Accusative, Singular
शिखण्डिनीम्Shikhandini (name of the girl)
शिखण्डिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिखण्डिनी
FormFeminine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ś
Śikhaṇḍi
Ś
Śikhaṇḍinī
Ś
Śikhaṇḍi’s mother
Ś
Śikhaṇḍi’s father (husband of the mother)
N
Narādhipa (addressed king)